Dagexcursie naar de Marker Wadden

Baardmannetjes!?

Iedereen vindt Baardmannetjes leuk, geloof ik. Ik in ieder geval wel (de vogelvariant dan; de menselijke: mwah. Sorry baardman vogelwachters!) en de jongste deelnemers aan de excursie naar de Marker Wadden hadden het baardmannetje ook als favoriet. Bij mij stond-ie al lang op mijn wensenlijstje. Dus toen ik informatie opzocht over de Marker Wadden voor de excursie op 27 september en las dat er baardmannetjes zaten was ik voorzichtig optimistisch dat mijn wens vervuld zou worden. Overigens heb ik, zoals vaker, problemen met de naamgeving van deze vogel. Waarom “man” in de naam? Ik ken geen vogelnaam waar “vrouw” in de naam staat! “Baard” slaat eigenlijk ook nergens op, het is meer een snor. Dat zagen de Fransen beter, daar werd-ie (tot de wetenschappelijke naamswijziging) mésange à moustaches genoemd, ofwel snorrenmees. Bovendien heeft de vrouw überhaupt geen baard of snor. Dus zij is eerder “snorloosvrouw” in plaats van baardmanvrouw….. Maar ja, de snor bestaat ook, en die heeft noch snor, noch baard. Ik denk niet dat ik de Nederlandse naamgevers kan overtuigen tot een naamswijziging, dus laten we beginnen aan de excursie.

Op de Marker Wadden ©John Hermans

Baardmannetje ©John Hermans

Baardmannetje ©John Hermans

Zilvermeeuw ©Noud van den Berg

Pontische Meeuw ©Noud van den Berg

Baardmannetje ©Maurice Fransen

Een flinke groep had zich om 7.15 uur verzameld bij de Groenhoeve. Leuke verrassing: 2 jonge deelnemers, ongeveer 10 jaar, die met de vader van één van hen meekwamen. Na de verdeling over de auto’s vertrokken we naar Lelystad, waar om 10 uur de boot zou vertrekken. Hoewel we zaten te kletsen zagen we onderweg toch de zon die de laaghangende mist verdreef, groepen Kauwen, een eenzame vliegende Kievit, Ooievaars foeragerend in de weilanden, Buizerds op diverse uitkijkpunten, een Blauwe Reiger langs een slootkant, en in Lelystad een groep Eksters midden op de weg die pas op het allerlaatste moment opvlogen toen de auto naderde. We waren ruim op tijd, troffen bij de boot nog meer Vogelwachters die niet via de Groenhoeve waren vertrokken. Tweede verrassing: op de boot was koffie! En behalve zo’n 23 Vogelwachters nog een fors aantal andere bezoekers. Na een tocht van 3 kwartier met in de haven onderduikende Futen, onderweg diverse meeuwensoorten (ik moet de cursus nog volgen) en uiteraard Aalscholvers die vlak boven het water vlogen, meerden we aan. Vanaf de boot zagen we diverse plassen met een groot aantal dobberende vogels, daar moesten we naar toe! Meerkoeten maakten tetterend duidelijk dat zij een substantieel deel van de dobberaars vormden, maar bij die plas waren we nog niet aangekomen toen we een Grote Zilverreiger zagen waden, ongetwijfeld speurend naar prooien. Voor ik tijd had om te checken op nog meer soorten hoorde ik echter “Baardmannetjes!”. Vlakbij, een groepje, met zowel mannetjes als vrouwtjes, en ze lieten zich ook nog fotograferen. Mijn dag kon niet meer stuk! Ik werd al toegeroepen dat ik weer naar huis kon, maar gelukkig voor mij èn onze meerijders moesten we tot 14 uur wachten op de boot terug. Laten we dus maar kijken wat we nog meer tegenkomen. We kwamen al snel bij een ondiepe plas, helemaal vol met diverse strandlopertjes. Verdekt opgesteld bij wat hogere waterplanten stonden Watersnippen een beetje te dutten, vlakbij nog 4 die actiever waren. Een grote groep Bontbekpleviertjes liep ijverig voedsel te zoeken, evenals veel Bonte Strandlopers. De ervaren vogelaars signaleerden nog Kleine Strandlopers en waarschijnlijk een Krombekstrandloper; net niet genoeg voor een kwartet strandlopers… Speciaal voor mijn man Antonie en mij (achternaam: de Kemp) kwam een Kemphaan zijn opwachting maken. Een Sperwer vloog over; het grootste deel van de kleine waadvogels koos het luchtruim, om even later toch terug te keren in die populaire plas. In een andere hoek stonden Grote Canadese Ganzen, die als reuzen afstaken tegen de club kleintjes. Af en toe van één van de Vogelwachters weer de kreet “Baardmannetjes!”; de rietrand is hun perfecte habitat en we zagen en hoorden ze frequent. En toen waren we al een uur op het eiland, pas een klein stukje gelopen maar zoveel gezien! Nog maar 2 uur tot de boot weer gaat, verder dan maar.

Bontbekplevier, Bonte Strandloper, Krombekstrandloper ©Karel van Lin

Bontbekplevier, Bonte Strandloper, Krombekstrandloper ©Karel van Lin

Watersnip ©Karel van Lin

Aalscholver ©John Hermans

Baardman ©John Hermans

Bonte- en Kleine Strandloper ©Maurice Fransen

Een diepere plas aan de andere kant van het pad, ruim gevuld met Krakeenden, Wilde Eenden, een enkele Smient, iemand zei “Pijlstaart” (maar die zag ik niet), Grauwe Gans, natuurlijk de Meerkoeten en voor het kleurcontrast wat Knobbelzwanen, als grote witte vlakken verdeeld over het water. Een groep Nijlganzen vloog over. Noud wees ons op Zeearenden; het waren er drie maar ze waren behoorlijk ver weg. En weer Baardmannetjes! Net voor kijkhut De Duikeend hoorden we de Waterral; jammer genoeg liet die zich niet zien. Bovendien weigerden vogels het (mooie!) toneel van deze hut te betreden; alleen enkele kleine visjes en wat watervlooien keken nieuwsgierig door de glazen wand naar die vreemde wezens met verrekijkers. Iets verderop weer een plas langs het pad, hier zwommen Bergeenden als wit contrast tussen het bruin van de andere watervogels. De droogte was zelfs midden in het Marker Meer zichtbaar: een ondiepe poel was grotendeels opgedroogd tot een fotogenieke gebarsten kleiplaat, omzoomd met riet met…. Baardmannetjes! We hoorden de Cetti’s zanger, zagen hem niet. De Rietgors liet zich wel zien, evenals een enkele overvliegende Boerenzwaluw. Het was druk in vogelhut De Lepelaar; enkele Vogelwachters uit Uden lieten kinderen en volwassen bezoekers door hun telescopen de groep Watersnippen bekijken. Toen de groep mensen was vertrokken konden wij minimaal 9 watersnippen bewonderen: rustig hun veren poetsend en met hun lange snavel tastend in de modder van de ondiepe plas. Ik heb er nog nooit zoveel tegelijk gezien! Doorlopend over het pad troffen we in een zanderig stuk de Witte Kwikstaart. Vlak bij de boot scharrelde een Waterhoen die zich totaal niet stoorde aan al die mensen die langs liepen en hem fotografeerden. Natuurlijk nog Baardmannetjes! De boottocht terug was aangenaam: met zijn allen op een rijtje op het dek, genietend van de zon en waarnemingen besprekend. Op de terugreis vanuit de auto zag ik een electriciteitsmast met minimaal 8 ooievaarsnesten, terwijl alle omringende masten leeg waren. Een groep Spreeuwen deed een wedstrijd wie het dichtst bij de langsrazende auto’s op de snelweg durfde te blijven zitten……Had ik al geschreven dat er Baardmannetjes waren? Ze waren in grote getalen aanwezig op de Marker Wadden (of hetzelfde groepje volgde ons de hele tijd?). Maar nu heb ik wel een probleem: ik moet een nieuwe wensvogel uitzoeken. Buidelmees misschien? Iemand nog suggesties? Ik hoor ze graag!

Zeearend ©Karel van Lin

Slobeend ©Karel van Lin

Wintertaling ©John Hermans

Waterhoentje ©John Hermans

Fuut ©John Hermans

Terugreis ©Maurice Fransen

Vogelwaarnemingen door Noud van de Berg

Auteur:Ankie de Kemp