Vogelwacht Uden goes Polen 2025

Van maandag 19 mei tot en met donderdag 29 mei 2025 zijn 20 leden van Vogelwacht Uden gereisd naar Polen om daar vogels te kijken. Het was 22 jaar geleden dat we met de Vogelwacht Polen bezocht hadden. We waren benieuwd hoe Polen veranderd is en of we de te verwachten vogelsoorten nog aantreffen.

Bezochte natuurgebieden

We bezochten 3 natuurgebieden; de valleien van de Narew- en de Biebrza-rivier en het uitgestrekte bos van Bialowieza.

De Narew-vallei

Het meest intacte deel van de Narew-rivier is beschermd als nationaal park. De Narew heeft zich een weg gebaand door de stuwwallen die sinds de laatste ijstijd zijn opgeworpen door de toen aanwezige ijsmassa’s. Er is sprake van een kilometers breed rivierdal waarin de eigenlijke rivier, door de vele vertakkingen en hoge rietvelden, nauwelijks is terug te vinden. Anders dan het Biebrza dal staat het dal van de Narew continu onder water waardoor zich uitgestrekte rietmoerassen hebben kunnen ontwikkelen. Het moerasdal van de Narew is 40 kilometer lang en 1-3,5 kilometer breed. Het gehele nationale park beslaat een oppervlakte van ruim 200 km2. Omdat de Narew zich meer vertakt dan de Bierbza is de diepte van de rivier geringer, gemiddeld circa 1,5 meter.

Het gebied is bekend om zijn grote verscheidenheid aan plantengemeenschappen met soorten die afkomstig zijn van de toendra (het landklimaat vertoont overeenkomsten met het toendraklimaat). Bevers en Otters zijn vrij algemeen en ook Elanden bewonen het gebied. De avifauna is karakteristiek voor rietland van Oost-Europese moerassen: Grote Karekiet, Waterrietzanger (schaars), Porseleinhoen, Bosrietzanger, Noordse Nachtegaal, Waterral, Buidelmees, Krekelzanger, Roodmus, Blauwborst en Bruine en Blauwe Kiekendief. Kraanvogel, Poelsnip, Kwartelkoning en Grauwe Kiekendief bewonen de natte randen van het moeras. Opvallend zijn de jaarlijkse fluctuaties van een aantal moerasvogels, die afhankelijk blijken te zijn van de waterstand. Een hoge waterstand is over het algemeen gunstig voor Porseleinhoen, Klein Waterhoen en Roerdomp.

De Biebrza-vallei

De Biebrza (Bee-eb-jo) moerassen zijn een van de beste wetlands in Europa. Het is het grootste van Midden Europa. Het gebied is voor ons vooral interessant omdat de ontstaansgeschiedenis lijkt op dat van de Noord-Nederlandse beekdalen. Klimatologisch verschilt het gebied van Nederland, hetgeen tot uiting komt in strenge winters en warme zomers (landklimaat). Het Biebrza dal ligt op een hoogte van 100 tot 125 meter. Het moerasgebied beslaat ongeveer 900 vierkante kilometer en is 90 kilometer lang en 2 tot 15 kilometer breed. De Briebrza is een zijrivier van de Narew die op zijn beurt uitmondt in de Wisla, de grootste rivier van Polen. De Biebrza is 164 kilometer lang en op sommige plaatsen meer dan 20 meter breed. Het water is voedselrijk en helder. De diepte is gemiddeld 2 tot 3 meter, maar er zijn ook doorwaadbare plaatsen. Tot de meest bijzondere broedvogels behoren Waterrietzanger, Poelsnip, Schreeuwarend en Zwarte Ooievaar. Van de zoogdieren zijn vooral Elanden en Otters algemeen. In het gebied leeft ook een kleine populatie Wolven. De vallei wordt ingedeeld in drie bassins: noord, midden en zuid.

De belangrijkste gebieden voor vogels liggen in de middelste en zuidelijke bekkens van de Biebrza rivier.

Midden bekken

Het middelste bekken wordt hier gedefinieerd als het gebied ten noorden van route 65, de Bialystok-Grajevo (Bee-awy-stock-Gry-yayvo) weg. Het is de thuisbasis van alle belangrijke broedsoorten van de Biebrza en het is waarschijnlijk het gebied met de grootste kans om Bastaardarenden te zien. Dit deel van het reservaat is bereikbaar via verschillende wegen die in noordoostelijke richting lopen vanaf de weg Bialystok-Grajewo (route 65), waaronder route 61 van Grajewo naar Augustow.

Zuidelijk bekken Indit gebied bevinden zich alle belangrijke soorten van het Biebrza-reservaat, maar we kunnen er ook beter de oevers en veengebieden bereiken, waar het makkelijkst soorten als de Waterrietzanger, Poelsnip, Kemphaan en de Witvleugel- en Zwarte stern kunnen zien. Deze locaties bevinden zich tussen route 65 (Bialystok naar Grajewo) en route 64 (Bialystok naar Comza) en zijn bereikbaar via de 'Csar's road' aan de oostkant van het reservaat of via de weg tussen Wizna en Mscichy aan de westkant.

Bialowieza: ongerept oerbos

De laatste dagen brengen we door in de omgeving van het uitgestrekte bosgebied van Bialowieza. Het woud ligt ongeveer 170 meter boven zeeniveau, het terrein is zeer licht golvend. De bodem bestaat uit zandafzettingen, keileemlagen en kleiafzettingen van de rivieren. Een groot deel van het bos wordt gekenmerkt door hoge waterstanden. Het klimaat in Bialowieza is een gematigd continentaal klimaat. Dit betekent dat de temperatuurverschillen tussen zomer en winter groter zijn dan in Nederland. Het woud van Bialowieza wordt sinds de Middeleeuwen in de statuten vermeld als beschermd jachtterrein van Poolse koningen en Russische tsaren. De vorsten waren er zuinig op en verboden het kappen van hout en iedere vorm van ontginning. Het ging uiteraard niet om het behoud van een zeldzaam ecosysteem, maar om de jachtbuit. In 1947 werd het woud door de nieuwe grens tussen Sovjet-Unie en Polen in twee helften verdeeld en kreeg toen tevens de wettelijk beschermde status van Nationaal Park. De Wisent is onverbrekelijk verbonden met de naam Bialowieza. Na de eerste wereldoorlog werd de soort uitgeroeid in het wild en vervolgens in de jaren vijftig opnieuw geïntroduceerd. Momenteel leven ongeveer 400 dieren in het Poolse deel van het woud.

Het uitgestrekte oerwoud van Bialowieza beslaat een oppervlak van 137.000 hectare, het is gedeeltelijk Pools (58.000 hectare) de rest is Wit-Russisch. Hiervan neemt het streng beschermde oerbosreservaat sinds 1996 zo’n 10.000 hectare in beslag. Dit deel is alleen toegankelijk met een gids. De rondleidingen vinden plaats in een klein representatief deel van dit oerbosreservaat. Het Nationaal Park Bialowieza is een mengeling van loofbos en naaldbos met woudreuzen van Zomereik (tot 45 meter hoog!), Winterlinde, Gewone Es, Fijnspar, Grove Den en Zwarte Els. Het is een dicht bos met een hoge biomassa. In het bos komen behalve de Bruine Beer, alle soorten grote Midden-Europese zoogdieren voor. Het woud van Bialowieza is zeer rijk aan vogelsoorten (156 broedvogels). Vogelaars worden vooral aangetrokken door het voorkomen van alle soorten Europese Spechten (uitgezonderd de Syrische Bonte Specht), de vele roofvogels en de algemeen voorkomende vliegenvangers (Bonte, Grauwe, Kleine en Withalsvliegenvanger). Enkele ander kenmerkende soorten zijn: Zwarte Ooievaar, Hazelhoen, Witgat, Houtsnip, Dwerguil, Draaihals, Krekelzanger, Notenkraker, Raaf, Roodmus en Noordse Nachtegaal.

Planning van dag tot dag

Maandag 19 mei Eindhoven-Warschau-Biebrza→Hotel Zagroda Kuwasy
Dinsdag 20 mei Midden bekken Biebrza→ Hotel Zagroda Kuwasy
Woensdag 21 mei Zuidelijk bekken Biebrza→ Hotel Zagroda Kuwasy
Donderdag 22 mei Zuidelijk bekken Biebrza→Pension Waniewo
Vrijdag 23 mei Wizna moeras, Narew en visvijvers Bialystok→Pension Waniewo
Zaterdag 24 mei Knyszyn en Tykocin→Pension Waniewo
Zondag 25 mei Siemienowka en visvijvers Bialystok→Pension Waniewo
Maandag 26 mei Omgeving Bialowieza→Guesthouse Unikat
Dinsdag 27 mei Omgeving Bialowieza→Guesthouse Unikat
Woensdag 28 mei Noordelijk deel Bialowieza→Guesthouse Unikat
Donderdag 29 mei Bialowieza-Warschau-Eindhoven

Maandag 19 mei

Iedereen was om 11.30 uur keurig op tijd op Eindhoven airport. Na het inchecken moesten we wachten tot 13.40 uur voordat we het vliegtuig in konden. Iets later dan gepland, rond 15.45 uur kwamen we aan op het kleine vliegveld Warschau Modlin. We waren de enigste vlucht, zodat de koffers zeer snel gepakt konden worden.

Na enige tijd hadden we drie busjes opgehaald en kon het echte avontuur beginnen. Via de 62 reden we richting Wyszkow. Bij Brody moesten we wachten op de trein, dit leverde meteen een Schreeuwarend op. De eerste Bonte Kraaien en Wielewalen waren te zien. Bij Lacha steken we de hier brede Narew over en zien onder andere Zwarte Sternen. De snelweg bij Wyszkow op om bij Ostrow Mazowiecka er af te gaan, richting Lomza en Grajewo. Onderweg op de velden mooi Grauwe Kiekendief kunnen zien en Veldleeuwerikken. In de buurt van Rajgrod nemen we een afslag het bos in naar het kleine plaatsje Woznawies. Ons hotel, Zagroda Kuwasi ligt helemaal op het eind van het plaatsje, tegen het Biebrzanski Park Naradowy aan. Het is inmiddels bijna donker, maar we zien onder andere Geelgors, Kneu en Ringmus. We hebben meteen gegeten en hierna kwartier gemaakt.

Het lijsten deden we de andere morgen, wat wel al 47 soorten opleverde.

Dinsdag 20 mei

De omgeving is prachtig, zodat velen voor het ontbijt van 8.00 uur al een hele wandeling gemaakt hadden. Langs ons hotel leidt een weg het natuurgebied in. We hoorden Kraanvogels en Hop en zagen Kneu en Braamsluiper. Het eerste gedeelte is nog bos, een 500 meter van ons hotel vandaan, ligt een bospad naar links. Dit gedeelte was al goed voor Noordse Nachtegaal, volop Bonte Vliegenvangers, Wielewaal en Zanglijster. In eerste instantie zijn wij het bospad niet ingegaan, maar hebben de weg vervolgd. Het bos gaat over in grote moerasvlakten. Helaas heeft het deze winter niet veel gesneeuwd en geregend, we hoorden dat het extreem droog was. De moerasvlakte kon dan ook belopen worden. Langs een struikrand zagen we Paap, Grote Lijster en Boompieper. Terug richting het hotel, eerst het bospad in gegaan. De Witrugspecht, Grote Bonte Specht en Middelste Bonte Specht lieten zich zien. Maar ook Zwarte Mees, Koolmees, Kuifmees, Pimpelmees, Staartmees en Geelgors. Ook de Kleine Vliegenvanger was vanaf het pad te horen. Kraanvogels zaten in een veld achter het hotel.

Na een uitstekend ontbijt hebben we met de busjes de pad gevolgd. Een Schreeuwarend en Wespendief lieten zich mooi zien, evenals een koppeltje Grauwe Klauwieren. Het pad volgend, komen we uit bij de Kuligi brug. Hier zijn we gestopt en hebben de omgeving bekeken. Rietgors, Kleine Karekiet, Rietzanger en vlakbij een Schreeuwarend lieten zich zien.

Van hieruit zijn we naar Rajgrod gereden en hebben inkopen gedaan voor de lunch. Via Grajewo en de 65 hebben we bij Ciemnoszyje de afslag genomen naar Kapice. Hier gelopen, echter niet veel bijzonders gezien, zodat we de 65 volgend en via Osowiec gereden zijn naar Goniadz. Hier parkeerden we de busjes en hebben de Biebrza afgespeurd. Hier zou een Citroenkwikstaart gezien zijn, helaas liet deze zich nu niet zien. Wel veel Zwarte Sternen boven het water. We zijn via allerlei kleine binnenwegen terug gereden naar ons hotel. Onderweg hadden we de Kleine Plevier, diverse Kraanvogels en een Kievit.

Na het eten en lijsten zijn we in het donker nog op pad geweest in de buurt van het hotel. Dit leverde toch nog 4 leuke nieuwe soorten op, wat te denken van Nachtzwaluw, Bosuil, Kwartel en Houtsnip. Met deze erbij zitten we nu op 103 soorten.

Woensdag 21 mei

Voor het ontbijt (het is hier om 3.30 uur al licht!) zijn een aantal weer de omgeving wezen verkennen. We zagen een 3-tal Herten, in het bos mooi de Wielewaal kunnen horen en zien. Arend en Inge zagen zelfs parende Witgatjes.

Na het ontbijt hebben we eerst inkopen gedaan in Grajewo en zijn de 65 volgend bij Osowiec-Twierdza rechtsaf gegaan, naar de zogenoemde Csar’s weg. We volgen het dal van de Bierbrza. We zijn eerst helemaal de weg afgereden om bij de T-splitsing naar rechts te gaan de 64 volgend naar Wizna, parallel aan de Narev. Halverwege de Csar’s weg zijn we even gestopt en zagen de Rouwmantel, een vlinder van open bossen en struiken. Ook de spechten lieten zich zien, Kleine Bonte en Grote Bonte.

Voor Wizna zijn we rechtsaf gegaan om bij Rus richting Bierbza en Narew te komen. Dit gedeelte was goed voor Grutto, Kievit, Tureluur, Zwarte Stern. Terug naar Csar’s weg in omgekeerde volgorde. Bij Dluga Luka ligt een vlonderpad, die ver het moeras in reikt. Hier hebben we eerst geluncht en zijn toen het vlonderpad opgegaan. Hier zou de befaamde Waterrietzanger te zien moeten zijn, lijkt op de Rietzanger met witte oogstrepen, maar heeft ook een streep midden over de kruin en een roestkleurige stuit. Na enige tijd ontdekten we deze vogel, die waarschijnlijk hier een broedplek had.

Ook de Poelsnip liet zich hier zien. Iets verder bij Gugny zou een toren staan, deze is echter niet meer aanwezig, wel de Hop. In het bosje, grenzend aan het moeras zagen we mooi een Spotvogel, Krekelzanger en een Glanskop.

Iets voorbij Dobarz zijn we gereden naar Barwik en hebben daar de busjes geparkeerd. Inmiddels begon het al wat donkerder te worden, er dreigde echter ook een regenbui. Na een kleine wandeling kwamen we aan bij een verhoging, waar de balts van de Poelsnip is waar te nemen. We zagen wel en hoorden de balts van de Watersnip. Via zijn buitenste staartpennen krijgen ze een hinnikend geluid bij het naar beneden duiken, wat ze de bijnaam “Hemelgeit” hebben opgeleverd.

Het begon iets te druppen, zodat we besloten om naar het hotel te gaan. Onderweg zagen we nog twee Elanden vlak langs de weg. Het ging zo snel, dat we omgedraaid zijn en de Elanden nog mooi konden zien. Na het eten, uiteraard gelijst, we komen op 119 soorten.

Donderdag 22 mei

Uiteraard voor het ontbijt nog rond het hotel gelopen. Weer veel gezien, onder andere Noordse Nachtegaal, Spotvogel. Bij een open plek in het bos konden we mooi de Zwarte Specht waarnemen en een mannetje en vrouwtje Koekoek. Ook de Kleine Vliegenvanger was mooi in beeld. Na het ontbijt nog even wat Ringmussen rond het hotel gefotografeerd.

We verlaten dit mooie hotel, zeer de moeite waard om hier terug te komen. De Dobra Droga weer afgereden om nu naar links te gaan naar Grzedy. Hier kunnen we niet verder en zouden de busjes moeten parkeren. Volgens de reisbeschrijving lag hier een mooi wandelpad. Toch besloten we om te keren en naar de Kuligi brug te gaan. Bij de brug aangekomen hoorden we zingende Roodmus en liet de Schreeuwarend zich weer mooi zien. De Middelste Zaagbek vloog voorbij en verder vlogen er veel Rietgorzen en was het koppeltje Grauwe Klauwier weer present. Van hieruit zijn we binnendoor naar Grajewo gegaan om inkopen te doen voor de lunch. Een Rode Wouw liet zich fraai zien boven een net gemaaid veld.

De 65 volgend tot voor Osowiec-Twierdza naar rechts om bij Mscichy uit te komen. Deze weg loopt parallel aan Csar’s weg, maar dan aan de andere zijde van de Bierbza moerassen. Bij Mschichy ligt een zandweg die dicht bij de Bierbza uit komt. We rijden het dorp uit en komen meteen in een open stuk. Biologie-studenten uit Duitsland hadden dit pad ook uitgekozen. We zagen Grutto’s, Tureluurs, Watersnippen, Graspiepers en Kraanvogels, een prachtig gebied. Door de droogte was het pad ook goed berijdbaar.

Bij een tussenstop zagen we nog een Eland. Op het eind stond een toren, die zicht heeft op de Biebrza. Helaas niet veel te zien, wel een Oeverzwaluwwand en dito Oeverzwaluwen. Hier hebben we geluncht en zijn terug naar Mscichy gereden om van hieruit de weg te volgen naar Brzostowo. Ook hier kom je dicht bij de Briebza. We zien Zwarte Sternen, maar ook redelijk wat Witwangsternen.

Ver weg kregen we de kijk op een Zeearend en vloog ook nog een Zwarte Ooievaar rond.

Een groep uit Drenthe zei dat bij een uitkijktoren iets verderop ze de Kwartelkoning gezien hadden. Dus we zijn de weg gevolgd en bij Sieburczyn naar de uitkijktoren geweest. Helaas zonder succes.

We rijden naar Wizna en gaan de moerassen bezoeken. Langs de weg naar Grady-Waniecko zien we veel Zwarte Sternen dichtbij. Dus mooi om te fotograferen. Het water staat laag, zodat een heleboel te verwachten vogelsoorten niet aanwezig zijn. Rondrijdend zien we verschillende Bruine Kiekendieven. We besluiten naar Waniewo te rijden, hier ligt ons onderkomen voor de komende dagen. Onderweg zien we weer een Eland en verschillende Grauwe en Bruine Kiekendieven.

In Waniewo verblijven we in het Pension Waniewo. We worden opgewacht door de eigenaars en krijgen de kamers toegewezen. Na de uitstekende maaltijd, hebben we de lijst opgemaakt en kwam de teller op 126 soorten.

Vrijdag 23 mei

Waniewo ligt aan de Narew. Deze is dit jaar bijzonder droog. 22 jaar geleden konden we hier overal met een bootje varen. Nu zijn er enkele hoofdstromen, maar amper bevaarbaar. Men heeft wel een heel vlonderpad aangebracht, waarbij met hand-pontjes de stromen overgestoken moeten worden. Voor het ontbijt hebben een aantal van ons, dit uiteraard gedaan. We kijken uit op uitgestrekte rietvlakten en zien soorten als Rietgors, Rietzanger, Kleine Karekiet, Grote Karekiet, Blauwborst, Roodmus en Grasmus. Ook wemelt het van de Koekoeken.

Na het uitgebreide ontbijt zijn we als groep het vlonderpad opgegaan. Buiten de reeds genoemde soorten, hoorden en zagen we de Hop en een Snor. Er werden vele kiekjes geschoten. In Lapy zit een Lidl om daar de inkopen voor de middag te doen. Van hieruit zijn we naar de andere zijde van de Narew gegaan. Over de brug bij Lapy ligt een uitkijkpunt. Echter door de drukke weg over de brug, was dit niet bijzonders, zodat al gauw besloten werd om stroomopwaarts naar andere uitkijkpunten te gaan. Bij Wieza Widokowa staat een uitkijktoren. Onderweg zien we mooi Gele Kwikstaart. Aan de voet van de toren hebben we gepicknickt. Op de terugweg kon ik nog mooi een Eekhoorn fotograferen, die zich tegoed deed aan een dennenappel.

We zijn nog naar een derde punt gereden, in de buurt van Topilec, dit bracht een Roodborsttapuit (de enigste van de reis!), Koekoek, Grote Karekiet en Roodmus.

We hadden nog tijd en we waren in de buurt van Bialystok, zodat besloten werd om de visvijvers nu al te bezoeken. Aangekomen bij de visvijvers zagen we vrij snel een Dwergmeeuw. Op het water een Roodhalsfuut en Meerkoet.

Er zijn verschillende vijvers, die telkens andere soorten herbergen. Op de volgende vijver eindelijk een Visdief en enkele Witwangsternen. Ook diverse eenden konden we hier gade slaan, zoals Wilde Eend, Krakeend, Brilduiker, Slobeend en Tafeleend. Bijna op het einde van de vijvers ontdekten we het nest van de Buidelmees. Zoals de naam al aangeeft en mooi buideltje, opgebouwd uit wol en vruchtpluis. Op de weg terug naar de busjes hoorden en zagen we een Klein Waterhoen, prachtige waarneming. Ook ontbraken de Baardmannetjes niet op de rietvelden.

Terug naar ons hotel in Waniewo, waar het avondeten weer goed geregeld was. De stand is op 145 soorten gekomen.

Zaterdag 24 mei

Voor het ontbijt de vlonder afgelopen. Bekende soorten gezien als Blauwborst, Roodmus, Rietzanger, Baardman, Kleine Karekiet en Koekoek.

Bij het ontbijt kregen we oliebollen, zodat er al geproost werd op het nieuwe jaar!! Vandaag staan de gebieden rond Knyszyn en Tykocin op het programma. We rijden eerst naar de zandgroeve van Tykocin, uiteraard onderweg weer boodschappen gedaan. Aangekomen zagen we meteen al de Bijeneters, helaas waren ze wel ver weg. Ook de Oeverzwaluwen hadden hun onderkomen hier gevonden. We hebben een kleine wandeling gemaakt, wat een Tapuit, Geelgors en Grasmus opleverde.

De tweede halte zijn de visvijvers bij Knyszyn-Zamek. We parkeerden de busjes langs de vijvers en lopend hebben we gekeken wat er te zien was in de vijvers. Volop Visdiefjes, die kleine visjes probeerden te verorberen. Ook Grote Zaagbek, Fuut en Wilde Zwanen. Ook hier een berg zand met Oeverzwaluwen. In een andere vijver troffen we een Kemphaan aan, maar ook Tureluur, Kleine Plevier en Dodaars.

In onze beschrijving stond nog een andere vijver, de vijvers van Chraboly. Hier aangekomen stond dat je zonder toestemming de vijvers niet mocht betreden. We hebben nog gebeld om toestemming, kregen helaas niemand te spreken. Ondertussen liet zich een Taigaboomkruiper mooi fotograferen. Het was lunchpauze, echter het begon te regenen. Via google werd vlakbij een overdekte picknickplek gevonden. Hier hebben we geschuild en gegeten.

Het bleef regenen, maar links van Knyszyn was een groot meer, genaamd Czechowizna. Deze plas moest bekeken worden, in eerste instantie kwamen we er echter niet dichtbij. Via een afslag naar rechts voor het plaatsje, kwamen we echter bijna bij de voet van het meer uit. We zagen in een grote boom, mooi 2 Zeearenden zitten. De regen hield gelukkig op, maar ook de Zeearenden vlogen naar de rand van het bos. Op het water zagen we Wilde Eend, Knobbelzwaan, Wilde Zwaan, Krooneend, Smient, Krakeend en Zwarte Sternen. Een Zwarte Wouw vloog voorbij. Uiteindelijk telden we in de verre omgeving maar liefst 7 Zeearenden.

We gingen weer terug via enkele binnenwegen naar Waniewo. Omdat het morgen zondag is, hebben we onderweg nog wat broden ingeslagen. Vooraf hebben we echter het bezoekerscentrum bezocht bij Kurowo. Een prachtig park, met oude bomen, echter niets was bijgehouden. Het vlonderpad wat hier was aangelegd, mocht niet betreden worden. Het was ook al tijd om naar ons hotel in Waniewo te gaan. Ook nu weer heerlijk gegeten. De teller is op 153 soorten gekomen.

Zondag 25 mei

Vandaag hebben we het programma omgegooid. We gaan vandaag naar het stuwmeer van Siemienowka. Een flink stuk rijden. Het weer is prachtig, zodat voor het ontbijt een heleboel de vlonder weer belopen hebben. We zijn zelfs helemaal naar de overzijde gegaan. De bekende vogels lieten zich zien, zoals Rietgors, Rietzanger, Roodmus, Blauwborst, Kleine en Grote Karekiet. Maar nu ook de Waterral. Een Hop vloog voor ons weg en we hoorden en zagen de Braamsluiper. Opvallend veel Boerenzwaluwen op deze vroege ochtend.

Zoals gezegd na het ontbijt een stevige rit naar Siemienowka. Men is aan de weg bezig, er wordt veel gewerkt aan de weg, met ondersteuning van de Europese Unie!! We rijden Siemianowka voorbij en gaan bij vakantiehuisjes linksaf. Hier is een parkeerplaats en kijken we uit op het stuwmeer. Het waait flink, een Witgat vloog weg bij onze aankomst. We zien weer veel Zeearenden en een Wintertaling, verder niets bijzonders, maar ook hier staat het water vrij laag. Iets verder bij het pompstation van Siemieniakowszczyzna proberen we de Citroenkwikstaart te vinden. We zitten vlakbij de Wit-Russische grens en worden dan ook aangehouden. Uiteraard zien ze dat wij geen vluchtelingen zijn en kunnen weer verder. Er hangt constant een drone in de lucht om hier de grens te controleren. We rijden naar Cisowka, ook hier is een pompstation. Iets verder van dit station is een nieuwe uitkijktoren gebouwd, genaamd Wieza widokowa, vier verdiepingen hoog, die een mooi uitzicht geeft op het meer. We rijden het gebied in, maar zien niet veel bijzonders. Als laatste punt gaan we ietsje verder langs het spoor het meer volgend.

Dit spoor gaat naar Wit-Rusland, overal staan camera’s de boel in de gaten te houden. Ook hier is echter niet veel te zien, zodat besloten werd om via de visvijvers van Bialystok terug te rijden. Vanwege de tijd, konden we hier maar kort zijn. Toch weer mooi de Roodhalsfuut en het Klein Waterhoen kunnen zien. Terugrijdend naar Waniewo zag busje 3 bij een watertje nog een Waterhoen. Deze hadden we nog niet eerder gezien. Op tijd kwamen we terug voor het avondeten. Na de lijst doorgenomen te hebben, noteerden we 155 soorten, maar twee nieuwe, Wintertaling en Waterhoen.

Maandag 26 mei

Alweer de laatste dag dat we in pension Waniewo verblijven. Ook nu weer voor het ontbijt de vlonder opgelopen. Spectaculair was de strijd tussen een Zeearend en een Bruine Kiekendief. Verder de “normale” soorten gezien.

Na de eigenaars bedankt te hebben voor de goede zorgen zijn we richting Bialowieza gegaan. Uiteraard hebben we ook weer geshopt voor de lunch. Bij een stop, tegen de bosrand en uitkijkend op weilanden, zagen we mooi een Boomleeuwerik. De weg van Hajnowka naar Bialowieza is een drukke weg, die dwars door het bos gaat. Opeens zagen we een Boommarter vlakbij. We stopten iets te snel, waardoor er bijna een botsing ontstond. Na het inkwartieren bij hotel Unikat, zijn we eerst naar het park van het paleis van Palacowy gegaan. Het lijkt wel of de bomen hier tot de hemel reiken. Volgens de berichten zijn deze wel zo’n 40 meter hoog, maar ook oud. Er zit hier ook al veel dood hout bij, dus een eldorado voor spechten. We zien Groene Specht, Grote Bonte Specht, Middelste Bonte Specht, Zwarte Specht en Grijskopspecht. Ook de Withalsvliegenvanger, Glanskop en Vuurgoudhaan waren mooi te zien, evenals een Eekhoorn.

We hebben bij het hotel geluncht. Aan de noordkant van het dorp ligt het park Dyrekcyjny. Hier zagen we niet veel bijzonders, zodat we naar het oostelijke deel van Bialowieza gegaan zijn. Hier ligt een brug over de Narewka. Iets verder ligt het oude treinstation, wat niet meer in gebruik is (Carska). Busjes geparkeerd en een wandeling door het aangrenzend bos gemaakt. Amper het bos in zagen we vlakbij een jong Eland, die aan het gras eten was. Ik denk dat er wel 500 plaatjes geschoten zijn. Verder bracht het bos geen nieuwe soorten.

Via Observado wisten we een plek voor de Kwartelkoning. Dit ligt aan de westzijde van het dorp, bij Pogorzelce. Hier aangekomen hoorden we vrij snel de karakteristieke roep van de Kwartelkoning, crex crex (ook zijn Latijnse naam). Het bleef niet bij geluid, we konden tussen het gras ook enkele Kwartelkoningen gewaar worden. Aan de andere zijde van de weg zat een Sperwergrasmus te zingen. Ook die konden we na enige tijd bewonderen, evenals Kraanvogels, die wel snel wegvlogen.

Ook via Observado hadden we gezien dat de weg langs het Wisenten verblijf, een Witrugspecht herbergde. Het duurde even maar uiteindelijk hebben we de Witrugspecht mooi kunnen zien. Deze lijkt enigszins op de Grote Bonte Specht, maar heeft net als de Kleine Bonte een zebra-patroon op de rug. Het valt niet mee om tussen de hoge bomen naar de vogels te kijken.

Het was alweer tijd om naar hotel Unikat te gaan. Ook hier was het avondeten uitstekend en kwamen we op 161 soorten.

Dinsdag 27 mei

Voor het ontbijt nog een wandeling gemaakt door het Palacowy Park. De Withalsvliegenvanger en Middelste Bonte Specht waren zeer goed te zien. Na het ontbijt hebben we eerst geregeld dat we met de groep het ongerept oerbos in kunnen. Dit mag alleen bezocht worden in groepen van 10 personen met een gids. Dus twee gidsen zouden ons morgenavond om 16.30 uur rondleiden.

Boven het hotel vloog een Schreeuwarend. Aan de rand van het dorp inkopen gedaan voor de lunch. We rijden over de Narewka-weg tussen Bialowieza en Pogorzelce. Aan linkerzijde ligt een parkeerplaats om een pad te volgen, genaamd Zebra-Zubra (Wisent-rib). Het is een prachtig nat bos, echter niet veel te zien. Dus terug naar auto’s en richting Teremiski. Hier lag een dode Gekraagde Roodstaart langs de weg. Er wordt soms behoorlijk hard gereden op deze kleine weggetjes, dus het verbaast ons niet. Gestopt bij de uitkijktoren om over het dal van de Narew te kijken. Alleen de Klapekster liet zich zien. We zijn tot aan Budy gereden.

Hierna zijn we naar Szlak Debow Krolewskich gegaan. Hier is een aangelegd park, wat alle landschappen van Bialowieza in het klein laat zien. We moeten echter entree betalen, dit hadden we er niet voor over. We zagen wel de Withalsvliegenvanger. Het was alweer tijd om te lunchen, dus zijn we naar de parkeerplaats van het Wisentenmuseum gegaan om daar te lunchen. Vanaf hier zijn we naar Miejsce Mosy gegaan. Een hele wandeling gemaakt rond het spoor, echter niet veel bijzonders gezien. We waren dus al weer vroeg bij het hotel, zodat wie wou, Bialowieza kon bekijken. In het park waren parende Draaihalsen en liet de Middelste Bonte Specht zich mooi zien. Na het avondeten kwam de teller op 162 soorten.

Woensdag 28 mei

Een enkeling heeft voor het ontbijt het park bezocht. Bijna vast tarief: de Withalsvliegenvanger en Middelste Bonte Specht werden gezien. Na het ontbijt hebben we aan de rand van het dorp eerst inkopen gedaan voor de lunch.

Via Pogorzelce zijn we richting Narewka gegaan, om bij de T-splitsing, rechtsaf bij Kosy Most te komen. Een grote parkeerplek met picknickvoorzieningen. Een wandeling door het bos gemaakt, hier kans op Hazelhoen. Echter niet gehoord of gezien, alhoewel een enkeling wel iets meende te horen. Wel mooi Kuifmees en Goudhaan in de kijker. Het pad liep naar een uitkijktoren, die echter afgesloten was. Uitzicht op een moerasje, leverde Grauwe Klauwier, Grote Karekiet, Zanglijster en een jagende Boomvalk op.

We zijn terug naar de busjes gegaan en zijn richting Narewka gereden. Hier zou langs de weg een pad naar links zijn, die de moeite waard was. Na er aan voorbij gereden te zijn, bleek het pad niet meer te bestaan. Langs de weg zagen we wel een aantal Witgatjes en een zingende Wielewaal. Toch terug naar Kosy Most om een andere wandeling te maken. Dit pad volgde een oude spoorlijn. Op een gegeven moment kwamen we uit bij een spoorbruggetje over de Narew. Sperwergrasmus, Geelgors, Sprinkhaanzanger, Bosrietzanger en Grauwe Klauwier lieten zich zien. Ook schoot een IJsvogel weg, over de Narew.

Hier was ook een bijvoederplek voor de Wisenten voor in de winter. Bij terugkomst bij de busjes hebben we gepicknickt. Terug naar het hotel om te zorgen dat we om 16.30 uur bij de poort van het oerbos waren. De gidsen zijn op tijd, we hebben echter deze dagen nauwelijks regen gehad, laat het nu gedurende de wandeling door het oerbos zo’n 3 uur achtereen regenen. Jammer, maar het bos maakt toch wel indruk, ondanks de regen. Veel soorten hebben we hierdoor wel gemist, we kwamen op de volgende vogels; Grote Bonte Specht, Roodborst, Withalsvliegenvanger, Vink, Zanglijster en Houtduif.

Na het eten blijft het aantal soorten dat we tijdens deze reis gezien hebben, dan ook staan op 162 soorten. Toch een mooi aantal.

Donderdag 29 mei

We moesten al bijtijds opstaan om richting Warschau airport te gaan. Na een reis van circa 3,5 uur met enkele stops, kwamen we aan. Busjes ingeleverd en ingecheckt. Een eind van een mooie reis met veel bijzondere vogels.

Hierbij een overzicht van alle soorten.

Hierbij alle 162 waarnemingen:

Jan Willem Hermans