Publiekslezing

Twee lezingen door Nico Ettema

20 jaar ecologisch groenbeheer in de gemeente Uden

Al 20 jaar lang verzorgt Vrijwillig Landschapsbeheer Uden werkzaamheden in gebiedjes in Uden in de vorm van inrichting en onderhoud. Dit betreft aanplant van bomen en struiken, het terugzetten (kappen) van houtsingels en maaien en afvoeren van graslandjes. De stapstenen in combinatie met de ecologische verbindingszones vormen het netwerk van de groene ruimte van de gemeente Maashorst. De groenblauwe ruit van Uden voegt hier de natte natuur aan toe. Ongeveer 60 vrijwilligers helpen hieraan mee. Ondanks de landelijke milieu- en klimaatproblemen kan vastgesteld worden, dat de soortenrijkdom van de flora in de 37 gebiedjes met ecologisch groenbeheer flink is toegenomen. Door de resultaten te bekijken per gebiedje blijkt echter wel, dat verdroging, stikstofdepositie en verzuring het aantal soorten langzaam weer doet afnemen. Niets doen is dus geen optie. Voor leerlingen van het basisonderwijs worden slootjesdagen georganiseerd en werkzaamheden op de nationale natuurwerkdag. De Plantenwerkgroep van IVN Uden inventariseert de zeer soortenrijke gebiedjes.

Het Beekdallandschap van de Maashorst

De Maashorst bevat elf beeklopen, die door solifluctiedalen lopen en beïnvloed worden door geologische breuken. Het onderzoek richt zich op de relatie tussen de beeklopen en de geologische breuken, met aandacht voor beekdalflora, -fauna en waterkwaliteit. De hoge zandgronden van Maashorst en Herperduin vormen een inzijggebied voor regenwater, waardoor een spons ontstaat, die langzaam het water afstaat aan de beekdalen. Door het inzijgen worden mineralen afgevoerd naar het grondwater. In de lager gelegen beekdalen zorgt dit verrijkte grondwater voor de groei van een rijkere vegetatie dan op de horst. In de beekdalen resulteert dit in een soortenrijke flora en fauna. Waar de beeklopen breuken passeren, groeien kenmerkende planten zoals klimopwaterranonkel, duizendknoopfonteinkruid en sterrenkroos. De bossen in de beekdalen zijn aanzienlijk soortenrijker dan de droge bossen op de zandgronden. Omdat bronbeekjes weinig zuurstof bevatten, tref je hierin vooral soorten aan, die zuurstof uit de lucht halen zoals waterroofkevers en waterwantsen. In de lange beeklopen zoals Venloop, Palmloop en Munsche wetering, waar alleen bij de breuken ijzerrijke kwel voorkomt, is de biodiversiteit aanzienlijk groter.