Inloggen

Login op de site

Gebruikersnaam *
Wachtwoord *
Onthoud mij

Inleiding

Voor de negende achtereenvolgende keer werd deze, inmiddels traditionele, vierdaagse voorjaarsexcursie gehouden. Op Hemelvaartsdag 9 mei jl. vertrokken we met 25 deelnemers richting het mooie Texel. Vanwege de te verwachte drukte vertrokken we ditmaal om acht uur 's morgens vanaf de Groenhoeve. Dat de Vogelwacht een club voor jong en oud is, bewijst het deelnemersveld waarvan de jongste lid 2 jaar is en de oudste 67 jaar. Vanwege de leeftijdverschillen kon iedereen in zijn eigen tempo het eiland bezichtigen. We hadden gelukkig de beschikking over auto's, fietsen en de 'benenwagen''.
Op enkele perioden na, waarop het wat mistig was, hebben we alle dagen uitstekend weer gehad. De zonnebril en zonnebrandolie waren geen overbodige luxe. In vier dagen tijd hebben we diverse mooie natuurgebieden bezocht. Allerlei binnendijkse, moerasachtige gebiedjes vormden een eldorado voor duizenden broedvogels. Het mooie van het voorjaar is dat de meeste vogels druk in de weer zijn (baltsen, fluiten, nestelen enz.). Dit vormt toch altijd weer een mooi decor om de vogels, gewapend met verrekijker en telescoop, te observeren.
De viersterren NJHC-Herberg Panorama deed zijn naam eer aan. Het onderkomen en verzorging waren goed geregeld. Van de eigenaar heb ik gehoord dat ze in het voorjaar van 2004 de beschikking hebben over een splinternieuwe herberg, zo'n kilometer verderop richting Den Burg. Hopelijk kunnen we daar nog een keer tijdens onze befaamde Herfstexcursie terecht. Een combinatie van fietsen en autorijden op het eiland behoort dan tot de mogelijkheden. Het proberen waard!

Ook een opsomming van alle waargenomen vogelsoorten ontbreekt niet. Dit jaar kwamen we in vier dagen tijd aan maar liefst 124 soorten! Wat opvalt zijn enkele bijzondere waarnemingen, waaronder de Morinelplevieren bij de Marthahoeve, de Roodstuitzwaluw, ten zuiden van De Cocksdorp en de Velduil in de nabijheid van de golfbaan. Zelf heb ik de waarneming van een Blauwborst op zo'n 20 tot 30 meter afstand als schitterend ervaren!
Voor zover ik kan nagaan heeft iedereen het weer goed naar de zin gehad (het weer speelde ook weer goed mee!).

Donderdag, 09 mei 2002

Hemelvaartsdag, acht uur 's morgens reizen wij met een grote groep af voor de voorjaarsexcursie naar het “vogeleiland” Texel. Na een eerste kennismaking bij de Groenhoeve worden de papieren met de route, de kamerindeling en een nog maagdelijke streeplijst uitgedeeld.
Met vogelverhalen rijden wij via Amsterdam, Zaandam, Hoorn naar Den Helder in een door de mist klein wereldje. In de kop van Noord-Holland klaart het op en kleuren de bloembolvelden in de Wieringermeerpolder fel geel in de zon. Ook hier zijn de wegen omrand met het bloeiende fluitenkruid. Onze tocht gaat in Den Helder langs de haven en marinewerven met afgemeerde Russische (?)oorlogsbodems. Op de geplande tijd staan wij voor de boot naar Texel. De streeplijsten mogen uit de tas! De eerste lepelaar vliegt al over. Om vijf over elf vertrekt de boot over het Marsdiep, begeleid door krijsende meeuwen: ik krijg mijn eerste lesje vogelen: kok- of kapmeeuwen, visdiefjes, mantelmeeuwen, grote en kleine, jong of volwassen, zomer- of winterkleed...
We rijden Texel op: het zonnetje schijnt over een landschap met veel schapen op de weilanden, omzoomd met “tuunwoallen”, en met de typische schaapsschuren (= boets).
“Panorama”, onze NJHC-Herberg, ligt voor Den Burg op een vijftien meter hoge berg.
De groep splitst zich: fietsers (Amelanders fietsen), autovogelaars.. Het overzicht met vogelgebieden op Texel wordt afgewerkt. Horspolders, De Mokbaai (een kweldergebied), De Petten, De Geul. De grootste verrassing is een vliegende roerdomp bij De Geul en de zingende nachtegaal, We genieten ook van de rosse grutto en de blauwe of toch bruine kiekendief (te herkennen aan hun zwevende vlucht en omhooggekrulde vleugelpunten; ze broeden hier). Eerst nog even genieten van een fuut met jongen op de rug, jonge waterhoentjes en een lepelaar en dan naar het zonnig terras bij paal 9. Op de parkeerplaats wijst ons een vogelman uit Zeist op mooie vogelgebiedjes en het plekje van de dwergstern bij Oudeschild. Inderdaad: dwergsterntjes! De eidereend slokt een maaltje krabben naar binnen op de hier verdwenen natuurlijke mosselbank
Nu zelf naar het diner, een half uurtje later om extra van deze eerste middag te genieten, waar de verhalen loskomen: ook de fietsers hebben genoten en hun terrasje gevonden. Na de koffie maken wij met de gehele groep een avondfietstochtje naar de plasjes achter de dijk (Dijkmanshuizen en Ottersaat): rotganzen, visdiefjes, tureluur, dwergstern. Ruim halftien komen wij voldaan terug op “Panorama”.

Vrijdag, 10 mei 2002

Het ontbijt is deze morgen een half uur vroeger, omdat we op stap gaan met een gids van de vogelwerkgroep Texel, Gerrit Visch. Gerrit wil op tijd starten omdat de ochtend toch de beste tijd is om te vogelen. Na het ontbijt en smeren van de lunchpakketten (keurig verzorgd) gingen we met zes auto's op pad. Het weer zag er veelbelovend uit. We reden langs de oostkant van het eiland en stopten bij Ottersaat, een flinke plas waar veel kokmeeuwen en visdiefjes broeden. Het was een herrie van jewelste. Het licht was perfect, omdat de zon op onze rug scheen. Je zag dan van de vogels het silhouet in het water, wat een heel mooi effect had. Je zag dus eigenlijk twee kluten door het water stappen, waarvan één op zijn kop. Als hij begon te eten kwamen er twee gebogen snavelpunten naar elkaar toe en raakten elkaar op de waterspiegel. Heel apart. Er was veel leven op de plas. Dat vond ik het grootste verschil met de najaarsexcursie, rond deze tijd zijn de vogels veel actiever. Ze zijn druk met hun partner te imponeren, met paren, met nesten maken en met indringers weghouden. In het najaar zie je ze alleen maar foerageren. Ik zag een bontbekplevier als een Russische soldaat rondstappen met zijn pootjes de lucht in voor hij zijn vrouwtje besteeg, schitterend. Ook kluten hebben een prachtig baltsritueel. Wat zijn dat toch een sierlijke vogels.

Bij de volgende plas ontstond er een discussie. Leuk is dat om mee te maken. Er zaten drie vogels, Gerrit zei dat het bonte strandlopers waren, maar wij vonden het kleine strandlopers. Steeds meer mensen kijken, maar niemand gaf het verlossende woord. Boeken erbij, veel gepraat, wat zou het kunnen zijn? Uiteindelijk kwam de oplossing vanzelf, er streek een bonte strandloper neer en die was duidelijk groter en had een langere snavel dan de drie vogels die er al liepen. Die drie waren dus kleine strandlopers. We waren er eindelijk uit. De bonte strandloper had nog geen zwarte buik, die krijgt hij als broedkleed. Ze broeden pas in juni op de noordelijke toendra's. Nu is het daar nog te koud voor ze.

Gerrit kon het mooi vertellen. Hij vertelde dat de aarden wallen die je overal ziet in het landschap honderden jaren oud zijn en gesubsidieerd worden. Ze worden gebruikt als veekering in plaats van stenen muurtjes, sloten of heggen. Ze worden ook wel "tuunwallen" genoemd. We reden langs huisjes met mooie geveltjes, schattig, maar wel erg klein. Ze hadden het vroeger blijkbaar niet erg breed. Als we langs de haven van Oudeschild rijden vertelt Gerrit dat hier een schip nagemaakt wordt, Duifken genaamd, ter ere van het 400-jarig bestaan van de VOC (Verenigde Oost-Indische Compagnie). Prins Willem Alexander heeft “ het eerste houtje gelegd” en zal ook de opening verrichten als hij klaar is.
In de weilanden zien we paarse bloemen, de harlekijnorchidee. Sommige stukken zijn helemaal paars gekleurd, zo uitbundig staan ze te bloeien, prachtig. Over twintig à dertig jaar is de zeespiegel hier zo ver gestegen dat er geen landbouw meer mogelijk is. Er zit dan teveel zout in de grond. Dan kunnen ze van Texel één groot natuurgebied maken, dus zo slecht is dat dan ook weer niet. Landbouw hebben we in Nederland genoeg. De schuurtjes die je overal in de weilanden ziet staan lijken net doormidden gezaagd en dan hebben ze als het ware één helft weggehaald. Deze opslagschuurtjes worden "Boet" genoemd. Ze staan wat je noemt met hun kont in de wind, dus het rechte stuk staat in de luwte. Af en toe lopen er schapen rond met hechtingen in hun buik. Texelse schapen hebben een brede kop en dat bemoeilijkt de bevalling. Soms is dan een keizerssnee nodig. Texel moet het hebben van de schapen, de wol, het lamsvlees, toerisme en de visserij.

Gerrit had nog een afspraak en rond het middaguur nam hij afscheid van ons. Het was inmiddels lekker warm geworden, truien uit, broekpijpen eraf. Maar dat was van korte duur. Er kwam mist opzetten en de truien konden weer aan. Ook de jassen waren weer nodig, de temperatuur was wel tien graden gezakt, zomaar midden op de dag! Zoiets kan alleen maar op een eiland.
De groep splitste zich, er ging een groep met de auto en een groep ging fietsen. We gingen koffie drinken in Den Hoorn, een gezellige tent, toch maar op het terras, want iedereen was weer warm aangekleed. Na de koffie werd het al wat beter. We hebben heerlijk gefietst, ook door een stuk bos waar we de fluiter hoorden. Die hoor je tegenwoordig niet alle dagen meer.

Ook op Texel is het vrijdag blijkbaar visdag. Het eten was prima verzorgd.

Zaterdag, 11 mei 2002

Vogelen in de mist
Toen we 's morgens om halfzeven naar buiten keken was er geen wolkje aan de lucht, maar wel een grote grijze massa: MIST! Om kwart over zeven stonden we met een groepje voor de jeugdherberg en probeerden wat naar nieuwe soorten vogels te speuren, maar helaas geen uitzicht. De grootste soortenspeurder had "um behoorlijk hangen", anders altijd zeer opgewekt ontviel hem nu: “Wat een klere eiland. Gu ziet zo helemaol niks”. Hij had zich zo verheugd op een groot aantal nieuwe en liefst uitzonderlijke waarnemingen. Om half acht gingen we een beetje mist-troostig naar binnen. Op naar het ontbijt dachten we, maar helaas de keuken en het restaurant waren nog gesloten. Zoals meestal had dit nadeel ook een voordeel, want nu zaten alle vogelliefhebbers met een zelfde doel te wachten: “De innerlijke mens versterken”.
Na het uitgebreide ontbijt en een goed verzorgd lunchpakket, ging de hele groep met een aantal auto's op pad in de hoop, ondanks het slechte zicht, toch nog iets te ontdekken. Ja Texel heeft uitdagingen genoeg. Wij kozen voor een heerlijke wandeling bij de Horsmeertjes en door de duinen van de Grote Vlak. Na enkele minuten wandelen stonden we even stil en dit werd beloond: “een roerdomp vloog over”. Voor sommigen bracht deze wandeling zelfs de verrukking van het zien van een blauwborst De lepelaar vogel liet zich ook uitgebreid bewonderen met zijn lepelvormige snavel, waaraan hij zijn naam te denken heeft. Wadend en scheppend (lepelend) in het lage water, met zijn afhangende pluim werkelijk zeer bijzonder voor degenen die deze vogel nog nooit in levende lijve gezien hebben. Alleszins de moeite van een excursie waard, maar deze lepelaar was niet het enige wat de middag bracht.
We kregen een tip dat er in de buurt van De Cocksdorp roodstuitzwaluwen en bij de Marthahoeve morinelplevieren waren gesignaleerd. De vogelaars gingen uit hun dak. Iedereen op naar de omschreven locaties. Toen een aantal auto's achterop raakte bracht de GSM redding. Op de bewuste plek aangekomen zagen we jonge vogelaars met verhitte hoofden (DBA-ers; Dutch Birding Association, Red.), de soortenjagers, eentje met de kijker op een stokje het gebiedje afspeuren. Erg mededeelzaam bleken ze niet te zijn, want blijkbaar is het een sport om per jaar de meeste verschillende waarnemingen te doen, dus dat moet je dan vooral niet tegen een andere groep vogelaars zeggen. De morinelplevier werd de mooiste waarneming van de dag genoemd, omdat deze een zeldzame verschijning is in ons land. Het is een doortrekker, een vogelsoort die wel van de route afdwaalt. Gelukkig voor onze vogelaars dat er ook vogels “van het padje geraken”.

Op die plas zwom onder andere een wild eendenpaar met zes kleine eendenkuikentjes. Boven het water kwam een kiekendief aanzweven. De kiekendief griste zijn prooi “een eendenkuikentje” met zijn klauwen uit het water. We zagen de moedereend nog uithalen naar de kiekendief, maar helaas voor haar zonder resultaat. Het wrede avontuur van de strijd om het leven. De kiekendief deed hier zichtbaar zijn naam eer aan. Hij stal een “kuiken“ oftewel een “kieken”.

Zondag, 12 mei 2002

Op de laatste dag van de vierdaagse excursie naar Texel, kon er een half uurtje worden uit geslapen. Om half negen werden we aan het ontbijt verwacht. Enkele fanatieke vogelaars wilden hier niet van weten en slopen al om zes uur over de gangen van de jeugdherberg "Panorama" om buiten de eerste vogels te scoren.. Na een prima verzorgd ontbijt (met ei) werden de lunchpakketten en de thermoskannen klaargemaakt om te vertrekken. Er werd met algemene stemmen besloten om eerst naar het gebied rond boerderij "De Waard" te rijden waar zaterdag door een andere groep vogelaars de Morinelplevier was waargenomen. Op ongeveer 150 meter van ons vandaan scharrelde zeven plevieren mooi op kleur, rond op een kale akker.
Na deze bijzondere waarneming zijn we vertrokken naar een golfbaan waar een velduil zou zijn gezien, en jawel hoor na enkele meters te hebben gewandeld was de "eagle hole in one" oftewel de vogel was gevonden in de telescoop. Het leek alsof hij zichzelf goed aan ons wilde laten zien zo dicht vloog hij aan onze ogen voorbij, prachtig. Door al deze mooie waarnemingen zijn we het gevoel van tijd een beetje kwijtgeraakt, het was ondertussen al rond het middaguur en we wilden nog voor twee uur (om deze tijd zouden we terug zijn bij de herberg) naar het gebied "Waal en Burg", een drassig gebied midden in de polder waar de kemphaan, bosruiter, tureluur, kanoet enz. foerageren, gaan kijken. Daar aangekomen gingen de meeste vogelaars zelf aan het foerageren, lang uitgestrekt in het gras zorgden ze voor de inwendige mens. Na hier nog een uur te hebben gevogeld werd het tijd om terug te gaan naar de Herberg, net op het moment dat we in de auto's wilden stappen liet het Smelleken zich nog zien, of was het een sperwer??? Na de daarbij behorende discussies en het raadplegen van het grote vogelboek kwamen we tot een eenstemmig besluit; Smelleken!!!!
Terug bij onze overnachting verblijf werden de koffers gepakt en de sleutels van het stalen ros weer ingeleverd, enkele mensen namen op de zonovergoten binnenplaats nog een laatste drankje voor de terugreis werd aanvaard.

Vogelwaarnemingen voorjaarsexcursie Texel 2002

1. Aalscholver
2. Beflijster
3. Bergeend
4. Blauwborst
5. Blauwe Kiekendief
6. Blauwe Reiger
7. Boerenzwaluw
8. Bontbekplevier
9. Bonte Strandloper
10. Boomkruiper
11. Boomvalk
12. Bosruiter
13. Braamsluiper
14. Brandgans
15. Bruine Kiekendief
16. Buizerd
17. Dodaars
18. Dwergstern
19. Eider
20. Ekster
21. Fazant
22. Fitis
23. Fluiter
24. Fuut
25. Gele Kwikstaart
26. Goudhaantje
27. Goudplevier
28. Grasmus
29. Graspieper
30. Grauwe Franjepoot
31. Grauwe Gans
32. Groenling
33. Groenpootruiter
34. Grote Bonte Specht
35. Grote Mantelmeeuw
36. Grote Stern
37. Grutto
38. Havik
39. Heggemus
40. Holeduif
41. Houtduif
42. Huismus
43. Huiszwaluw
44. Kanoet
45. Kauw
46. Kemphaan
47. Kievit
48. Kleine Karekiet
49. Kleine Mantelmeeuw
50. Kleine Strandloper
51. Kleine Zilverreiger
52. Kluut
53. Kneu
54. Knobbelzwaan
55. Koekoek
56. Kokmeeuw
57. Kolgans
58. Koolmees
59. Kraai
60. Krakeend
61. Kramsvogel
62. Kuifeend
63. Lepelaar
64. Meerkoet
65. Merel
66. Morinel Plevier
67. Nachtegaal
68. Nijlgans
69. Noordse Gele Kwikstrt.
70. Noordse Stern
71. Oeverloper
72. Oeverzwaluw
73. Patrijs
74. Pijlstaart
75. Pimpelmees
76. Putter
77. Regenwulp
78. Rietgors
79. Rietzanger
80. Ringmus
81. Roerdomp
82. Roodborst
83. Roodborsttapuit
84. Roodstuitzwaluw
85. Rosse Grutto
86. Rotgans
87. Scholekster
88. Slechtvalk
89. Slobeend
90. Smelleken
91. Smient
92. Sperwer
93. Spotvogel
94. Spreeuw
95. Staartmees
96. Steenloper
97. Steenuil
98. Stormmeeuw
99. Tafeleend
100. Tapuit
101. Tjiftjaf
102. Torenvalk
103. Tuinfluiter
104. Tureluur
105. Turkse Tortel
106. Veldleeuwerik
107. Velduil
108. Vink
109. Visdiefje
110. Vlaamse Gaai
111. Waterhoen
112. Wilde eend
113. Winterkoning
114. Wintertaling
115. Witte Kwikstaart
116. Wulp
117. Zanglijster
118. Zilvermeeuw
119. Zilverplevier
120. Zomertaling
121. Zomertortel
122. Zwarte Mees
123. Zwarte Ruiter
124. Zwartkop

© Vogelwacht Uden e.o.