Inloggen

Login op de site

Gebruikersnaam *
Wachtwoord *
Onthoud mij

boomvalk g

boomvalk k

Boomvalk, Falco subbuteo, L 28-35 cm.

Herkenning

Vergeleken met de torenvalk is de ‘gespierde’ boomvalk sneller. De boomvalk heeft nog spitsere vleugels en een iets kortere staart. In tegenstelling tot de buizerd, havik, sperwer en torenvalk is de boomvalk geen blijver in Nederland. Alleen van april tot in september is de boomvalk in Nederland te bewonderen. Buiten deze tijd hoef je dus geen moeite te doen om een boomvalk te herkennen.

Verder kun je een boomvalk van grote afstand herkennen door zijn witte wangen die sterk contrasteren tegen de rest van zijn overwegend donkergrijze bovendelen en kop. Van dichtbij zie je dat de boomvalk een baardstreep heeft.

Van onderaf gezien is een boomvalk licht getekend, met zwarte vlekken (veel lichter als een torenvalk) en hij heeft een rode onderbuik, die niet altijd goed te zien is. De boomvalk “bidt” niet zoals een torenvalk.

Voedsel

De boomvalk zoekt zijn voedsel in verschillende gebieden, zoals bossen, moeras, cultuurland en zelfs bebouwde kommen.

Onder de in Nederland broedende roofvogels kan de boomvalk de meest spectaculaire jager worden genoemd. Met zijn lange, spitse vleugels is de boomvalk in staat moeiteloos te zweven en razendsnelle stootduiken uit te voeren. Boomvalken bejagen hun prooi bij uitstek in de open lucht.

Tot zijn prooidieren behoren snelle vliegers, zoals de zwaluwen. Verder pakt hij piepers, kwikstaarten, leeuweriken en spreeuwen.

Ook eet hij allerlei insecten met name libellen. Boven moerassen zie je dikwijls boomvalken op libellen jagen. Als hij er een gepakt heeft, worden de vleugels verwijderd waarna de libel wordt opgegeten, dit allemaal vliegend.

Broeden

De boomvalk heeft zijn nestplaats altijd in de top van een boom. Hiervoor worden oude kraaiennesten gebruikt. Gewoonlijk hoeft er geen twijfel te bestaan of een broedplaats in het voorjaar bezet is door boomvalken of niet. In de vroege ochtend schalt het schelle ‘kji-kji-kji’door het bos. Omdat de boomvalk een trekvogel is wordt er pas laat begonnen met broeden. De meeste boomvalken beginnen begin juni  met het leggen van ongeveer 3 eieren. Gemiddeld vliegen hiervan 2,3 jongen uit na 4 - 5 weken.

Na het uitvliegen blijven de jongen nog minstens 2 - 3 weken in de buurt van het nest, soms zelfs een maand. In deze periode is het heel onrustig bij een boomvalkennest. Zo gauw de ouders dan met een prooi komen aanvliegen, beginnen de jongen luidkeels te bedelen. Dit hoor je van veraf, zodat het heel gemakkelijk is om vast te stellen of een boomvalk al of niet succesvol gebroed heeft.

Na het broeden vertrekken de boomvalken in september naar hun overwinteringsgebied in zuidelijk Afrika, ongeveer 8000 km ver.

Jammer genoeg worden ze tijdens de trek in de Middellandse Zee met grote aantallen afgeschoten. Gemiddeld genomen wordt een boomvalk 2,3 jaar oud.

Aantallen in Nederland

De boomvalk is de afgelopen decennia ontegenzeggelijk in aantal toegenomen. Op dit moment is het broeden heel wisselvallig. In sommige delen van Nederland is er sprake van een toename, elders van afname.

Op dit moment broeden er in Nederland ongeveer 1700 - 2100 paren.

Aantallen in onze omgeving

De boomvalk broedde zowel in 1990 als in 1996 telkens met 1 paar in de Maashorst. Dit is het enigste paar in onze omgeving, verder broedt deze soort niet in de gemeente Uden. Toch is dit minder dan vroeger. In het midden van de jaren tachtig broedde er minstens 4 paren in de Maashorst. Wel zien we de laatste jaren een toename van waarnemingen in de Maashorst.Door het begrazingsgebied is het gebied aantrekkelijker voor vele soorten vogels, waaronder zwaluwen en leeuweriken. Hierop jaagt weer de boomvalk. Zo kun je gemakkelijk boomvalken waarnemen in de Maashorst.

Door uitbreiding van het begrazingsgebied is de kans groot dat het gebied voor de boomvalken aantrekkelijker wordt, waardoor er meer paren zullen gaan broeden.

© Vogelwacht Uden e.o.