Inloggen

Login op de site

Gebruikersnaam *
Wachtwoord *
Onthoud mij
hungary sm 2010 IMG 3443
Van zaterdag 14 mei tot en met dinsdag 24 mei 2016 hebben we met 23 personen het noord-oosten van Hongarije bezocht om de schitterende natuur en uiteraard de mooie vogels te bewonderen.

We hebben twee gebieden bezocht die bekend staan om hun grote vogelrijkdom, te weten de omgeving van Tokaj en de beroemde poesta Hortobagy. Omdat grote gedeelten van de poesta alleen met een gids toegankelijk zijn hebben we de reis door Sakertours laten voorbereiden. Sakertours beschikt over uitstekende lokale gidsen die weten waar de vogels te vinden zijn en ook toegang hiertoe hebben. Alvorens onze belevenissen van dag tot dag weer te geven, hierbij een algemeen beeld van de natuur en de vogels in Hongarije.

Landschap
Naar landschap kan Hongarije ruwweg in vier delen opgedeeld worden. Verreweg de omvangrijkste daarvan is de Grote Hongaarse Laagvlakte of de Alföld, ten oosten van de Donau. Deze vlakte beslaat het midden en zuidoosten van het land, waar zich ooit de Hongaarse poesta (vertaald uit het Slavisch: leegte) uitstrekte. In het oosten wordt de vlakte net over de grens in Oekraïne en Noord-Roemenië begrensd door de oostelijke Karpaten. In het zuiden zet de Alföld zich voort in Roemenië en Servië om daar uiteindelijk te eindigen tegen de zuidelijke Karpaten. Midden door de vlakte stroomt de Tisza (584 km), in grootte de tweede rivier van Hongarije.
Het tweede landschapstype is dat van de bergen in het noorden (Felföld), langs de grens met Slowakije. Dit is het Noord-Hongaars middelgebergte, gevormd door uitlopers van het noordelijke deel van de Karpaten. Het Hongaarse gebergte wordt weer in verschillende delen onderscheiden. De hoogste berg van het land, de Kékes(1014 m.) ligt in het Mátragebergte, meer naar het oosten begint het Bükkgebergte.
Ten westen van de Donau (Duna) zet de Pannonische vlakte zich voort in het glooiende land-schap van Transdanubië. Helemaal in het zuiden ligt boven Pécs het Mecsekgebergte, in het zuidwesten vormt de Drau (Dráva) de grens met Kroatië. In het noorden wordt dit deel van het land begrensd door het Transdanubisch Middelgebergte, waarvan het Bakonygebergte het grootste deel vormt. Ten zuiden van de Bakony ligt het Balatonmeer, het grootste meer van Centraal-Europa (596 km²). Boven Boedapest sluiten de Transdanubische en het Noord-Hongaarse bergruggen op elkaar aan. Hier moet de Donau zich bij de Donauknie een weg door de bergen banen. Ten noordwesten van het Transdanubisch Middelgebergte vinden we tenslotte het laatste van de vier hoofdlanschappen, de Kleine Hongaarse Laagvlakte, die zich over de Donau voortzet in Slowakije. Het Hongaarse deel wordt doorsneden door de rivier de Rába en eindigt ten westen van Szombathely tegen de uitlopers van de Alpen.

Vogels
Hongarije is een belangrijk vogelland. De populaties van bijvoorbeeld Grote Zilverreiger, Lepelaar, Keizerarend, Roodpootvalk, Sakervalk, Grote Trap en Waterrietzanger zijn van essentieel belang voor de Europese vogelwereld. Hongarije telt ongeveer 200 regelmatige broedvogels. Net als in Nederland komen hier, dankzij de activiteiten van (steeds meer) fanatieke vogelaars nieuwe soorten bij.
De Lepelaar is in Hongarije één van de 200 regelmatige broedvogels. Marc Gottenbos
3
Ongetwijfeld spreekt het vlakke poesta leefgebied het meest tot de verbeelding. Op de poesta kunnen we een aantal standvogels aantreffen die we in Nederland niet kennen, bijvoorbeeld Griel, Grote Trap, Sakervalk en Keizerarend. Dit is dan ook het gebied dat we op deze reis zullen bezoeken. Daarnaast gaan we naar Tokaj en omgeving, hierbij iets meer over deze twee gebieden.

Hortobagy nationaal park en omgeving
Het Hortobagy Nationaal Park beslaat een op-pervlak van ruim 50.000 ha. en is het belangrijk-ste natuurgebied van Hongarije. Een deel is strikt beschermd en alleen toegankelijk met vergun-ning. Het Nationaal Park en omgeving bestaat uit een verscheidenheid van natuurlandschappen: open steppen (poesta), zoutmeren, moerassen, (kunstmatige) visvijvers, rietlanden en zelfs bossen. Het gebied is van economisch belang voor veeteelt, rietsnijden, visteelt, landbouw en bosbouw. Het Hortobagy Nationaal Park is in de eerste plaats een poestareservaat. De poesta of steppe is een landschapstype dat wij in Neder-land niet kennen. Steppen zijn natuurlijke open grasvlakten van de gematigde zone met een continentaal klimaat (koude natte winters en hete droge zomers). De poesta is de Hongaarse steppe die niet geheel van natuurlijke origine is, maar die door kap van bomen eeuwen geleden is ontstaan uit een savanneachtige boomsteppe. De poesta is eeuwenlang door begrazing met vee in stand gehouden. In het najaar domineert hoog gras het landschap en oogt de vlakte dor en uitgedroogd. De poesta herbergt een van de grootste populaties van de Grote Trap in Europa. Met wat geluk (trappen zijn ondanks hun grootte vaak lastig te ontdekken in het vlakke landschap, waar ze als het ware lijken te versmelten met hun omgeving) krijgen we ze te zien. Andere belangrijke en voor ons aantrekkelijke broedvogels zijn bijvoorbeeld Roodpootvalk, Griel en Kortteenleeuwerik. De steppen zijn ook belangrijk voor een aantal doortrekkende vogels als Dwergarend, Arendbuizerd, Slechtvalk , Steppenkiekendief en Kraanvogels. De steppen herbergen ook opmerkelijke zoogdieren, zoals de Westelijke Blindmuis die anders dan ‘onze’ mol met zijn snijtanden graaft, de Siesel (een soort grondeekhoorn), de Driekleurige Muis met zijn extreem lange staart en de Europese Hamster. Siesels en Europese Hamsters zijn de belangrijkste voedselbron voor de grotere stootvogels als Sakervalk en Keizerarend. Op de poesta treffen we ook verschillende zeldzame veerassen aan zoals bijvoorbeeld Nonius raspaarden en grijze langhoornige runderen. Naast de vogels en zoogdieren komen op de poesta een aantal interessante reptielen en amfibieën voor. De Roodbuikvuurpad (met een oranje-wit geblokte buik) en Groene Pad zijn karakteristieke ‘poesta-padden’ die voor hun voortplanting afhankelijk zijn van hete zomers. Zandhagedissen en Smaragdhagedissen zijn de meest opvallende reptie-len als ze tussen het gras langs het pad weg ritselen. In de poesta’s van Hortobagy vinden we ook (semi-natuurlijke) wetlands: visvijvers, rietlanden, en moerassen. Hier kunnen we de volgende soorten verwachten: Dodaars, Roodhals-fuut, Geoorde Fuut, Roerdomp, Grote Zilverreiger, Witoogeend, Zeearend, Porseleinhoen, Dwergmeeuw, IJsvogel, Zwartkoprietzanger, Baardmannetje en Buidelmees.
Tokaj en omgeving
Het plaatsje Tokaj is vooral bekend om de uitstekende witte wijnen die er worden geprodu-ceerd. De wijngaarden bevinden zich in de heuvels achter het dorp, waar ook diverse verlaten groeven te vinden zijn.

Bij Tokaj stroomt de rivier de Bodrog in de Tisza. Net ten oosten van Tokaj bevindt zich tussen beide rivieren een grote overstromingsvlakte. Hier kunnen we mogelijk Woudaap, Zwarte Ooievaar, Witwangstern en Krekelzanger waarnemen. Opvallend is het voorkomen van beide Europese nachtegalen: de Noorse Nachtegaal en de Nachtegaal. Ze zijn vooral op zang van elkaar te onderscheiden. De extensieve weilanden worden bewoond door Grutto, Kwartelkoning en Sprinkhaanzanger.
Ook liggen de Zemplen heuvels in de buurt van Tokaj. Dit gebied behoort tot het beste gebied in Hongarije voor het waarnemen van roofvogels. Er zijn dichte wouden van sparren, haagbeuken en eiken, afgewisseld met open gedeeltes en wijngaarden. Oehoe, Oeraluil, Steenarend en Keizerarend zijn de meest bijzondere soorten van het gebied. De bossen worden onder andere bewoont door Kleine Vliegenvanger, Balkan Vliegenvanger, Appelvink en Fluiter. De open plaatsen herbergen soorten als Grauwe Klauwier en Sperwergrasmus.

Reisprogramma
1 Zaterdag 14 mei    Uden-Eindhoven-Debrecen-Zemplen heuvels →Magita hotel
2 Zondag 15 mei       Zemplen heuvels→Magita hotel
3 Maandag 16 mei     Zemplen heuvels met gids→Magita Hotel
4 Dinsdag 17 mei       Zemplen heuvels met gids→Magita hotel
5 Woensdag 18 mei   Zemplen heuvels→Magita hotel
6 Donderdag 19 mei  Zemplen heuvels-Hortobagy→Trofea hotel
7 Vrijdag 20 mei         Hortobagy met gids→Trofea hotel
8 Zaterdag 21 mei      Hortobagy met gids→Trofea hotel
9 Zondag 22 mei         Hortobagy→Trofea hotel
10 Maandag 23 mei    Hortobagy→Trofea Hotel
11 Dinsdag 24 mei      Hortobagy-Debrecen-Eindhoven-Uden

Presentatie1
Zaterdag 14 mei 2016
Alle 23 personen waren keurig op tijd om vanaf Eindhoven airport de vlucht met Wizz-air naar Debrecen te nemen. IMG 1961
Een snelle vlucht bracht ons keurig op tijd in Debrecen. In het vliegtuig heb ik iedereen gevraagd hoeveel soorten we te zien zouden krijgen. Een klein competitie-element om de spanning er in te houden. De aantallen varieerden van 146 soorten tot 208 soorten. Benieuwd waar we uitkomen.
IMG 1966
De busjes stonden al klaar om de komende week ons vervoer te zijn. Ruime busjes, weliswaar aan de buitenzijde niet geheel ongeschonden. Prima voor onze vogeltochten. Uiteraard werd er al meteen gevogeld en rond het vliegveld zagen we al Grauwe Klauwier, Fazant en Grote Karekiet. Van Debrecen moesten we naar ons hotel Magita, gelegen in Erdobenye, een rit van ongeveer anderhalf uur. Omdat het morgen zondag is, hebben we vandaag toch even nog wat boodschappen gedaan. Erdobenye ligt in de Zemplen heuvels en is een werkelijk schitterend gelegen rustig dorpje.
IMG 1967 IMG 1970
We waren net op tijd om het avondeten van 21.00 uur te nuttigen. In de bowlingbar hebben we gelijst en kwamen toch al aan 39 soorten.

Zondag 15 mei 2016
Deze dag gaan we zelf de omgeving van Tokaj verkennen. Voor het ontbijt hadden de meesten van ons al een wandeling gemaakt rond Erdo-benye.
IMG 1994 IMG 1996
Het is prachtig gelegen in de heuvels, als je het dorpje uit wandelt, waan je je al in een natuurgebied. Wat te denken van Grauwe Vliegenvanger, Zwarte Roodstaart, Wielewaal, Draaihals, Braamsluiper, Sperwergrasmus en Kwartelkoning.
IMG 1926 IMG 1955 2
Ringmus©Vogelwacht Uden e.o.                                                                                         Zwarte Roodstaart©Vogelwacht Uden e.o.
IMG 1979
Ooievaar©Vogelwacht Uden e.o.
Eigenlijk hoeven we hier niet weg. Toch hebben we na een uitstekend ver-zorgd ontbijt onze uitgestippelde route gevolgd. Van Erdobenye zijn we naar Bodrog-Kisfalud gegaan om de velden die gevormd zijn door de rivier de Bodrog te bezoeken.
IMG 1608 IMG 1605
Grote Karekiet en Sperwergrasmus hier heel mooi gezien. In een moerasje dook telkens een Bruine Kiekendief in, waarschijnlijk zijn broedplaats. Bij Tokaj zijn een aantal steengroeven waar kans is op broedende Oehoes. Net voordat we op deze plek zouden aankomen vloog een Zeearend over. Gestopt dus, wat ook nog enkele Raven opleverde.
IMG 1975
Bij de steengroeve geen Oehoe, maar wel een Schreeuwarend, wat een schitterende vogel met een spanwijdte van zo’n anderhalve meter.
Van Tokaj zijn we naar Tarcal gereden. De velden tussen Tarcal en Prugy zijn uitermate vogelrijk. We zagen hier onder andere Grauwe Klauwier, Roodborsttapuit, Paap, Kievit maar ook enkele Zwarte Sternen. De Sprinkhaanzanger liet zich niet alleen horen maar ook zien. In de lucht een Keizerarend en een Boomvalk. 

De Keizerarend een vrij zeldzame arend, die echter in Hongarije op verschillende plekken en zeker rond Tokaj te bewonderen is. Bij Talya hebben we gepicknickt. We kregen zelf een klein regenbuitje.
IMG 2074 IMG 1984
 
IMG 1843
Ook hier een steengroeve, hebben echter niet veel gezien. Bij Regec zouden we het kasteel gaan be-zoeken wat boven op een heuveltje ligt en waar het uitzicht schitterend moet zijn om roofvogels te bekijken. Echter bij aankomst bleek er een feest te zijn en was het zo druk dat we rechtsomkeer gemaakt hebben.
IMG 1980 IMG 1985

IMG 1844
Steenuil©Vogelwacht Uden e.o.
Bij het keren zagen we wel mooi een Steenuil in een holte van een betonnen elektriciteitspaal zitten.
De fotocamera’s maakten overuren. Tussen Ohk-ta en Tolscva ligt een mooi stukje bos, echter daar aangekomen stond het goed te regenen.
IMG 1986 IMG 1989

IMG 1862
Vink©Vogelwacht Uden e.o.
Buiten een Vink en Withalsvliegenvanger heb-ben we hier niet veel meer gezien. Net voordat we terugkwamen in ons hoteldorpje Erdobenye hoorden we de Kwartelkoning. Na even goed luisteren, hebben alle deelnemers het kenmerkende krassen van een Kwartelkoning gehoord. Na zo’n dag smaakt het eten voortreffelijk. Bij het lijsten kwam de teller op 100 vogelsoorten.

Maandag 16 mei 2016
Vandaag hebben we een Hongaarse gids. Maar voor het ontbijt weer de omgeving van het dorpje verkend. Je zou hier wonen! Grauwe Klauwier, Grauwe Gors, Hop, Ooievaar broedend in het dorp, Zwarte Roodstaart en Grauwe Vliegenvanger zijn allemaal vlakbij het hotel te zien.
IMG 2009 IMG 1995
Kneu©Vogelwacht Uden e.o.                                                                                                Gaai©Vogelwacht Uden e.o.
Iedereen stond keurig op tijd om acht uur klaar, inmiddels was ook de gids Zoltan Petrovics gearriveerd. We konden echter niet beginnen. Busje 2 had startproblemen. Onze bus (busje 1 genaamd, hiërarchie moet er zijn) ging ondertussen de benodigde inkopen doen voor de middagpicknick. Een klein winkeltje zonder pinautomaat is ook een probleem als je weinig Hongaars geld hebt. Hongarije is wel lid van de EEG, maar heeft nog een eigen betaalmiddel de Hongaarse Forint. We konden echter ook met Euro’s betalen. Teruggekomen bij het hotel waren de startproblemen nog niet verholpen, ondanks de aanwezige kennis en startkabels. Dan toch maar het ouderwetse aanduwen. Gelukkig ligt de weg omlaag, zodat dit wel snel ging. Hopelijk dat de accu genoeg oplaadt. De gids bracht ons eerst naar een bosgebied iets buiten Erdobenye. Hier stalden we onze auto’s en zijn lopend verder gegaan.
IMG 2001
Bij een beukenbos zagen we spechtegaten en even later de Middelste Bonte Specht en ook de Zwarte Specht liet zich goed zien. Weer iets verder vroeg de gids ons om stil en op onze hoede te zijn. Hier was een broedplek van de Oeraluil. Deze heeft de eigen-schap om zijn nest jagend te verdedigen. Toen de gids in de buurt van het nest kwam vloog ineens deze prachtige uil over hem heen. Uit-eindelijk kwam er toch rust bij de Oeraluil en hebben we zowel het mannetje als het vrouwtje mooi kunnen zien.
IMG 2168
Oeraluil©Vogelwacht Uden e.o.
IMG 2193
Oeraluil©Vogelwacht Uden e.o.
Ook het nest (in deze buurt hangen zo’n 50 nestkasten) hebben we bekeken. Dit is zo ge-construeerd dat je via een spiegeltje in de dek-selrand van de nestkast kan zien of er jongen op nest zitten.
IMG 2227 IMG 2221
Alle Oeraluilen in Hongarije broeden in dit soort nestkasten. Terug bij de auto bleek dat alle auto’s startten en zijn we naar een open plek onder Tokaj gereden om roofvogels te be-kijken. Het was inmiddels zonnig weer, echter de wind was net iets te fel. Hierdoor viel voor de gids de oogst tegen, Schreeuwarend en enkele Slangearenden!!
IMG 2292
Schreeuwarend©Vogelwacht Uden e.o.
Door Erdobenye terug zijn we een bos ingereden waar we gepicknickt hebben op een overdekte picknickplek. Raven vlogen over en ook een Boomvalk was hier mooi te zien. Van hieruit zijn we naar een plek gegaan tussen Tarcal en Prugy waar een nest te zien was van de Keizerarend. Op gepaste afstand hebben we het nest en de bewoners kunnen zien. Pa en ma met twee jongen. Geregeld vloog pa of ma van het nest, schitterend.
IMG 2482
Keizerarend en Buizerd©Vogelwacht Uden e.o.

De Keizerarend werd door een Buizerd lastig gevallen en hierna door een Raaf. Het verschil in grootte is goed te zien, een buizerd heeft een spanwijdte van 120 centimeter, een Keizerarend meet liefst 190 centimeter!!
Op naar een steengroeve waar we wel een Oe-hoe zouden kunnen zien. Hier aangekomen zagen we inderdaad twee jongen op het nest zitten. De oude vogels hebben we echter niet gezien. Het weer werd steeds beter. Bij Tarcal waren we weer in het weidegebied, wat een Natura 2000 gebied is. Een goede bescherming voor dit prachtige gebied. Leuke soorten waren hier de Scharrelaar en de Kleine Klapekster. Via Tokaj zijn we terug gegaan naar het hotel. Ook aan de rand van Erdobenye zou volgens de gids een Oehoe moeten zitten. ’s Avonds na het eten zijn we nog wezen kijken. Bij het kerkhofje van het dorp wel een Bosuil en een Ransuil. De Oehoe niet gezien. Het lijsten na het eten bracht ons op 113 soorten.

Dinsdag 17 mei 2016
Ook vandaag gaan we weer met onze gids Zol-tan op pad. Voor het ontbijt hebben we ook volop gevogeld. Wat een geweldige omgeving, Sperwergrasmus, Groenling, Huiszwaluw, Kwar-telkoning, Wielewaal, Ooievaar en Grote Bonte Specht om maar een paar vogels te noemen.
IMG 2080 IMG 2718
                                                                                                            Roodborsttapuit©Vogelwacht Uden e.o.
IMG 2789 IMG 2803
Sprwergrasmus©Vogelwacht Uden e.o.
IMG 2785
Grauwe Gors©Vogelwacht Uden e.o.

De gids was keurig op tijd bij ons hotel. Eerst hebben we weer de noodzakelijke boodschappen gedaan, nu in een winkeltje waar pinnen wel mogelijk was, de keuze was ook iets ruimer. Het verse brood gaat er goed in . We reden het dorp uit richting Tolscva. Iets buiten het dorp gestopt voor een herder met schapen. Terwijl busje 2 en 3 dit gade sloegen zagen wij, busje 1 dichtbij een Schreeuwarend.
IMG 2852 IMG 2865
Schreeuwarend©Vogelwacht Uden e.o.
Na enige stuurkunst konden we de vogel van nabij zien. Ook de Wespendief liet zich goed zien, inmiddels ook door busje 2 en 3. Hierna zijn we naar een bosgebied gegaan om de Witrugspecht te spotten. Ook voor Hongarije een zeldzame soort.
IMG 2094 IMG 2101
Wat de gids ook deed, helaas geen glimp van de Witrugspecht. Hierna zijn we naar het gebied gegaan tussen Ohkta en Tolscva, dit is de plek voor de Waterspreeuw. Echter niet gezien, het hangt van jaar tot jaar af hoeveel regen er valt. Bij veel regen is het water een snel stromend beekje en dus in trek bij de Waterspreeuw. Ondanks dat het dreigde te gaan regenen was het nu een rustig beekje.
IMG 2109 IMG 2132
Het liep alweer tegen de middag en geprobeerd werd om een picknickplek op te zoeken. Ik nam echter de bocht iets te ruim, waardoor ons busje tot aan de as vast kwam te zitten.
IMG 2121
Na het nodige trek- en drukwerk kwamen we toch weer vrij en kon het verse brood van vanmorgen genuttigd worden. Helaas begon het een klein beetje te regenen. In de buurt van Tokaj, langs de Bodrug wist de gids een prachtig bloemenveld te liggen.
IMG 2151 IMG 3025
Maar het hoogtepunt voor ons was toch wel de Krekelzanger die zich daar vooral goed liet horen, maar ook liet zien.
IMG 3088
Krekelzanger©Vogelwacht Uden e.o.
Ook de Grauwe Klauwier en Zeearend kon hier mooi gefotografeerd worden.
IMG 3063 IMG 3006
Zeearend©Vogelwacht Uden e.o.                                                                                          Grauwe Klauwier©Vogelwacht Uden e.o.
IMG 2995
Grauwe Klauwier©Vogelwacht Uden e.o.
We zijn hierna nog naar een steengroeve gereden waar de gids uiteindelijk een Oehoe op nest zag zitten. We moesten zeer de moeite doen om deze ook in het vizier te krijgen. Boven de groeve wel veel Bijeneters. Op de terugweg zagen we nog een Draaihals en een Witkopstaartmees. We namen afscheid van Zoltan en dankten hem voor het vele moois dat we gezien hadden. Na het eten uiteraard weer gelijst en de stand is opgelopen tot 118 soorten.

Woensdag 18 mei 2016
Vandaag zouden we de noordelijke Zemplen heuvels gaan bezoeken. Na het ontbijt reden we Erdobenye uit en zagen weer mooi de Schreeuwarend.
IMG 2160 IMG 2162
In het uitgestrekte bos troffen we nog wel een Withalsvliegenvanger aan, verder was in het beukenproductiebos niet heel veel te beleven.
IMG 2164 IMG 2167
IMG 2174 IMG 2171
Op een gegeven moment komen we uit bij een stuwmeer waar maar liefst vijf Geoorde Futen zaten.
IMG 2178
Bij Regec ligt het Regec castle, ook een hoge bult in het landschap, waar roofvogels goed te zien zijn. Het moet dan echter wel wat beter weer zijn. Bij aankomst bleek ook dat het kasteel niet toegankelijk was en zijn we richting Szerencs gegaan. Onderweg hebben we op een leuke plek, een plein midden in het dorp ons brood genuttigd. Van Szerencs zijn we naar Prugy en Tarcal gereden. Iets na Pruggy zijn we weer gestopt op de plek waar we twee dagen geleden de Keizerarend broedend hebben gezien. Ook nu was dit mooi waar te nemen. Op deze schitterende weg waar ook enkele plasjes langs liggen zagen we Kluten en een Kleine Zilverreiger. Ook hier zien we opvallend meer Grote dan Kleine Zilverreigers.
Ook de Kleine Klapekster was weer mooi te zien en in de buurt verbleven zo’n 500 tot 1000 Boerenzwaluwen.
IMG 3790
Boerenzwaluwen©Vogelwacht Uden e.o.
Een prachtig gezicht om deze allemaal op de elektriciteitsdraden te zien zitten. We waren iets vroeger bij het hotel, zodat voor het diner nog een enkeling op pad ging. Deze dag had toch weer enige nieuwe soorten opgeleverd, zodat de teller nu op 124 soorten gekomen is.

Donderdag 19 mei 2016
Voor het ontbijt de gebruikelijke soorten als Sperwergrasmus, Europese Kanarie, Grauwe Vliegenvanger, maar ook een Grijskopspecht.
IMG 3309 IMG 3313 
Sperwergrasmus©Vogelwacht Uden e.o.
IMG 3400
Sperwergrasmus©Vogelwacht Uden e.o.
Vandaag verlaten we Tokaj en gaan naar de Hortobagy. We rijden van Tokaj naar Tiszadada om hier een moerasgebied langs de rivier de Tisza te bezoeken. Bij Tiszaladany zijn we op een brug gestopt en zagen over een rivierarm soor-ten als Buidelmees, Witwangstern, Visdief, Grote Karekiet en Bruine Kiekendief op het nest.

De Witoogeenden stoven weg bij het naderen van de Bruine Kiekendief. Bij Tiszadada konden we een route volgen volgens het boekje langs de Tisza. Helaas, deze route is alleen per fiets te volgen. Bij de slagboom hebben we nog wel over een watertje gekeken en zagen Ralreiger, Kwak en Grote Karekiet. Boven ons vloog een jonge Zeearend over, deze is nog compleet bruin gestippeld. Er zijn slechtere gebieden te bedenken. We reden door een schitterend gebied om uiteindelijk bij de kleine Hortobagy uit te komen. Bij Szentistivan hebben we kans op Sakervalk. Helaas niet waargenomen.
IMG 4005 IMG 2202
Na dit dorpje begint echt de poesta, grootschalige grazige velden. Al gauw zagen we een Kleine Klapekster en de eerste Roodpootvalken. De poesta heeft niet veel bomen, maar bij een klein bosje zijn we gestopt en hebben de boterhammen gesmeerd. Inmiddels was het behoorlijk warm geworden.
IMG 2209
Een Fazant schoot weg en in de lucht zagen we Zwarte Ooievaars. In dit gebied ontzettend veel Grote Zilverreigers.
Na het eten hebben we het zandpad vervolgd en kwamen bij een nat veldje aan. Hier troffen we Zomertalingen, Witwangsternen, Tureluurs, Lepelaars en zelfs twee Kraanvogels aan.
IMG 2240 IMG 4109
De berm was zeer bloemrijk, wat weer veel vlinders aantrok. Op een gegeven moment waren we niet meer aan het vogelen, maar aan het vlinderen.
IMG 2232 IMG 2226

IMG 4122
Toen we bijna het gebied uitgereden waren lag bij een boerderij een vijvertje waar we Dwergaalscholvers en Ralreigers goed te zien kregen.
IMG 2241 IMG 4151

IMG 4168
Kleine Klapekster©Vogelwacht Uden e.o.
Inmiddels was het laat geworden en moesten we snel naar ons onderkomen. We reden door Hortobagy, wat ook een plaatsje is, naar Nadudvar waar ons hotel genaamd Trofea lag. Een schitterend, weliswaar heel erg op jacht georiënteerd onderkomen.
IMG 2329
IMG 2246 IMG 2253
                                                                                                              Boerenzwaluw©Vogelwacht Uden e.o.
De eerste avond zaten we in de hofzaal aan een lange tafel. Het Hongaarse bier ging er goed in. We hebben geen tijd gehad om de omgeving te verkennen, dat zal de volgende dag wel gebeuren. Het lijs-ten is wel gedaan en bracht ons op 141 soorten.

Vrijdag 20 mei 2016
Bij het wakker worden zagen we dat bij het hotel een vijver ligt, waar veel gevoerd wordt voor de visvangst. Dit trekt echter ook veel vogels aan en we zien dan ook dichtbij enkele Woudaapjes.
IMG 2249 IMG 4311
                                                                                                             Woudaap©Vogelwacht Uden e.o.
Overigens werden we om vier uur al gewekt door het tudeljo-geluid van de Wielewaal.
IMG 4190
Wielewaal©Vogelwacht Uden e.o.
Na het ontbijt hebben we onze gids voor de Hortobagy opgehaald in Balmazujvaros. Keurig op tijd was Zoltan Ecsedi op de afgesproken plek. We kenden de gids uit vroegere excursies, een uitstekende gids. Via het plaatsje reden we meteen de Hortobagy in, een stuk waar zonder gids niet gekomen mag worden. De poesta is hier behoorlijk nat, er liggen veel plassen en plasjes in.
IMG 2258
Ideaal voor vogels als Grutto, Steltkluut, Vorkstaartplevier, Zomertaling en Wintertaling en Dwergmeeuwen.
IMG 4352 IMG 4423
Steltkluut©Vogelwacht Uden e.o.
IMG 4413
Dwergmeeuw©Vogelwacht Uden e.o.
IMG 4536 IMG 4375
Dwergmeeuw©Vogelwacht Uden e.o.
Dit is ook de enige plek in Hongarije waar een Arendbuizerd broedt en natuurlijk hebben we hem gezien, vergezeld door een Dwergarend, die hier ook niet algemeen is. Een prachtig begin met deze gids. In de buurt lag een klein bosje waar we naar toe gelopen zijn. Het bosje herbergt niet alleen een roekenkolonie, maar ook een kolonie Roodpootvalken.
IMG 2262 IMG 2267
IMG 4347
Roodpootvalk (man)©Vogelwacht Uden e.o.
Overal waar je keek waren deze vogels van nabij te zien. Het verschil tussen man en vrouw kwam hier goed naar voren.
IMG 4583 IMG 4588
Roodpootvalk (man)©Vogelwacht Uden e.o.                                                                      Rootpootvalk (vrouw)©Vogelwacht Uden e.o.
IMG 4589 IMG 4618
Roek©Vogelwacht Uden e.o.                                                                                                Kauw©Vogelwacht Uden e.o.
In Hortobagy hebben we onze inkopen gedaan voor de middaglunch. Hierna zijn we naar Halasto visvijver gegaan.
IMG 2282
Aangelegde visvijvers in de Hortobagy waar het stikt van de vogels. Een kleine wandeling voor de middag bracht ons al onder andere Dwergaalscholver, Buidelmees met nest, Witoogeend, Witwangstern, Ralreiger en Grote Zilverreiger.
IMG 4683
Ralreiger©Vogelwacht Uden e.o.
IMG 4700 IMG 4707
Witwangstern©Vogelwacht Uden e.o.
IMG 4711 IMG 4718
Grote Zilverreiger©Vogelwacht Uden e.o.                                                                           Blauwe Reiger©Vogelwacht Uden e.o.
Bij het bezoekerscentrum hebben we onder de overkapping, inmiddels was het warm, onze etenswaar uitgestald en kon het verorberen beginnen. In de poesta zagen we ook Pontische Meeuwen en diverse Futen. Er is ergens een plek waar de Zwartkoprietzanger, een zeldzame vogel te zien moet zijn. We rijden er naar toe en amper uitgestapt kwam deze vogel naar voren.
IMG 2287 IMG 2296

IMG 4803
Zwartkoprietzanger©Vogelwacht Uden e.o.

Echter schoot meteen weer weg en het duurde even voor we de vogel weer goed in beeld kregen. Hier zat ook een Blauwborst te zingen en liet het Klein Waterhoen zich nauwelijks zien, maar wel goed horen.
IMG 2305 IMG 2308
De poesta is bekend om zijn Grote Trappen, echter zijn dit schuwe vogels. We reden met onze drie auto’s dwars door de grasvelden en stopten bij een grote bult in het verder redelijk vlakke land.
IMG 2315 IMG 2313
Op de bult hadden we een geweldig uitzicht over dit stuk van de poesta en zagen we inderdaad vijf Grote Trappen. Het mannetje was aan het baltsen en liet zijn onderveren zien. Ook vlogen Kraanvogels voorbij. We zijn de poesta uitgereden richting Nadudvar, maar ietsje verder wist de gids in een hoog-spanningsmast een koppeltje Sakervalken te zitten.
IMG 4857
Sakervalk©Vogelwacht Uden e.o.
IMG 4861 IMG 4865
Sakervalk©Vogelwacht Uden e.o.
Het nest was goed te zien en ook de maar liefst 3 jongen konden we aanschouwen. Terwijl we stonden te kijken gingen pa en ma Sakervalk op duivenjacht. Na het avondeten weer de stand opgemaakt. We zitten al op 160 soorten.


Zaterdag 21 mei 2016
Voordat we de gids opgehaald hebben en voor het ontbijt is er al flink gevogeld rond ons hotel.
IMG 4894 IMG 4908
Nachtegaal©Vogelwacht Uden e.o.                                                                                    Krekelzanger©Vogelwacht Uden e.o.
IMG 4900 IMG 4920
Woudaap©Vogelwacht Uden e.o.
Het nest van de Wielewaal is zelfs gevonden. Op dezelfde plek in Balmazujvaros hebben we Zoltan opgehaald en hebben de noordoostelijke poesta bezocht. Ook hier de poesta ingereden en gestopt bij een ondergelopen stuk. Veel Kraanvogels in de lucht.
IMG 4931 IMG 4956
Kraanvogel©Vogelwacht Uden e.o.
Al lopend naar deze natte plek zag Isidro vier Roze Spreeuwen over-komen. Volgens de gids waren ze vroeg. Meestal kan je de klok er op gelijk zetten en komen ze 24 mei binnen.
IMG 2340 IMG 2337
In het ondergelopen grasland volop eenden als Slobeend, Witoogeend, Krakeend en Zomertaling. Maar ook Geoorde Fuut en Roodhalsfuut hier waargenomen. Tussen de algemene Witwangsternen ontwaarden we echter ook een koppel Witvleugelsternen.
IMG 4948 IMG 4962
Pontische meeuw©Vogelwacht Uden e.o.                                                                            Witwangstern©Vogelwacht Uden e.o.
IMG 4965
Witwangstern©Vogelwacht Uden e.o.
In Tiszacsege hebben we inkopen gedaan en zijn naar de visvijvers van Ohat gegaan. Hier is kans op een Koereiger, maar helaas hadden we vandaag dit geluk niet, wel mooi Buidelmees, Baardman en Grote Karekiet kunnen gadeslaan. Gegeten hebben we weer bij de overkapping van de Halasto visvijvers. Hierna reden we naar de andere zijde van de poesta, richting ons hotel.
 IMG 2341
Midden in een grootschalig landbouwgebied lag een gegraven water waar een kolonie Kokmeeuwen zat. Hiertussen waren ook Visdief, Pontische Meeuw en enkele Zwartkopmeeuwen te zien en een enkele Kuifeend. In de buurt van Berretyoujfalu en Földer aan de E40 ligt een heel mooi wetland dat we bezocht hebben.
 IMG 2359
IMG 2351 IMG 2357
Vooraan zagen we al Bonte Strandlopers. Als grote gra-zers worden hier Waterbuffels ingezet.
IMG 5020
Een mooi gebied met Lepelaar, Kluut, Steltkluut, Grutto, Tureluur en Bontbekplevier.
Busje 1 moest de gids wegbrengen terwijl de andere busjes terug naar het hotel gegaan zijn. De gids had echter nog niet genoeg gezien en trakteerde busje 1 op een bezoek in het normaal voor ons niet toegankelijke gebied bij Balmazuj-varos.
IMG 5037 IMG 5123
Kievit©Vogelwacht Uden e.o.                                                                                               Kluut©Vogelwacht Uden e.o.
IMG 5050 IMG 5071
Witoogeend©Vogelwacht Uden e.o.
Van dichtbij konden we de Krombekstrandloper en de Bosruiter waarnemen. Bijna tegen het donker kwamen we terug bij het hotel en werd ons gewezen op een boom waar een Ransuil zat te roesten. Na het diner weer het gebruikelijke lijsten, inmiddels gestegen naar 171 soorten.
Ondanks zijn formaat valt de Grote Trap vaak nauwelijks op in de poesta. 

Zondag 22 mei 2016
Vandaag en de komende dagen geen gids meer. Voor het ontbijt nog rond het hotel gevo-geld. De Ransuil zat er niet meer, maar was vervangen door een Appelvink. In Nadudvar heb-ben we de nodige inkopen gedaan om daarna in Hortobagy de groepsfoto te maken. Voordat dit gebeurde hebben we nog wel tickets gekocht om in het gebied te mogen komen. Bij het bezoekerscentrum kon mooi het Vliegend Hert gefotografeerd worden.
IMG 2375 IMG 2273
IMG 2391 IMG 2400
Neen, dit is geen vogel maar een groot insect wat in Nederland nauwelijks is waar te nemen.
De groepsfoto ging vrij snel en op naar de visvijvers van Ohat. Dit was niet zo’n succes en besloten werd om een wandeling door de poesta te maken bij Kocsujfalu. Een mooie wandeling die bij de parkeerplaats al een zandwand met broedende Bijeneters opleverde.
IMG 2406 IMG 2407
Verder noteerden we Rietgors, Rietzanger, Kleine Karekiet, Scharrelaars, veel Veldleeuweriken en Roodpootvalk. Terug bij de auto’s besloten we weer naar de Halasto visvijvers te gaan om te picknicken.
IMG 2419 IMG 5336
We hebben nog een klein rondje gemaakt, maar komen morgenvroeg terug om met een boemeltreintje verder het gebied in te gaan. Het rondje leverde toch nog de volgende soorten op: Buidelmees, Fuut, Witoogeend, Zwarte Ibis, Ralreiger, Hop en Kleine Klapekster. Iets voorbij Hortobagy richting Debrecen ligt aan linkerhand een parkeerplaats met een uitkijktoren. Vlakbij is een bosje dat we bezocht hebben, hier huizen ook Roodpootvalken en een kolonie Roeken. Mooi van dichtbij konden we de Roodpootvalken gade slaan. Opeens paniek, vloog er een Keizerarend over. Ook een Ooievaar liet zich van zeer nabij bekijken. Op een gegeven moment schoot er een slang door het gras, dit ging echter zo snel.
IMG 5366


IMG 5389 IMG 5418
Roodpootvalk (vrouw)©Vogelwacht Uden e.o.                                                                    Roodpootvalk (man)©Vogelwacht Uden e.o.
De Ransuil zat wel rustig in de boom en konden we dan ook goed bekijken.
IMG 5399 IMG 5412
Ransuil©Vogelwacht Uden e.o.                                                                                               Ransuil©Vogelwacht Uden e.o.
IMG 5423 IMG 5421
Roek©Vogelwacht Uden e.o.                                                                                                   Roek©Vogelwacht Uden e.o.
We zijn weer gereden naar het natte wetland waar we gisteren ook geweest waren. Volop Bonte Strandloper, Kluut, Steltkluut, Lepelaar, Witoogeend, Zomertaling, Wintertaling, Wilde Eend, Tureluur, Kievit en Grutto. Door de komst van twee Zeearenden vloog de hele meute op, wat een paniek kunnen deze beesten veroorzaken. Ook nog Krombekstrandloper, Kokmeeuw en Witwangstern hier gezien. Een prachtig gebied, bij het verlaten van het gebied ook nog een Buidelmees en het geluid van de Waterral. Snel naar het hotel om het eten te nuttigen.
IMG 2436
Bij het lijsten kwamen we op één meer dan gisteren, 172 soorten.

Maandag 23 mei 2016
Alweer de voorlaatste dag. Voor het ontbijt weer fanatiek rond het hotel gelopen en de mooie vogelsoorten daar bekeken.
IMG 5621 IMG 5660
Zwartkoprietzanger©Vogelwacht Uden e.o.                                                                          Zwartkoprietzanger©Vogelwacht Uden e.o.
Na het ontbijt hebben we in Nadudvar inkopen gedaan en zijn snel naar de Halasto visvijvers gegaan. We hadden tickets gekocht voor het treintje dat ons om negen uur naar het eind van het visvijver-complex zou brengen. Een afstand van zo’n zes kilometer. Het treintje is in vroeger tijd aange-legd voor de commerciële viskweek. Nu doet het dienst voor de toeristen.
IMG 2445 IMG 2446

IMG 2455
Halverwege moest de trein nog halt houden, want moeder eend met jongen zat op de rails. Aan het eind is onze groep gesplitst, een aantal gingen de uitkijktoren in, een aantal kozen voor het vlonderpad. Het vlonderpad loopt langs een groot water, waar een aantal kijkschermen uitzicht geven op dit water.
IMG 2458 IMG 2457
We lopen door een rietjungle waar de Baardmannetjes en Kleine Karekieten van zeer nabij zijn te zien, maar ook de zeldzame Zwart-koprietzanger hebben we mooi dichtbij kunnen aanschouwen.
IMG 5728 IMG 5723
Zwartrkoprietzanger©Vogelwacht Uden e.o.                                                                       Zwartkoprietzanger©Vogelwacht Uden e.o.
 IMG 5748 IMG 5740
Baardmannetje©Vogelwacht Uden e.o.                                                                                 Boerenzwaluw©Vogelwacht Uden e.o.
Op het grote water een soort die we nog niet gezien hadden: de Kolgans. Veel Grote Zilverreigers, Witwangsternen en een enkele Zeearend, meest jonge exemplaren. Teruglopend zien we Futen, Roodhalsfuut en Geoorde Futen, veel Witoogeenden, Lepelaars, Kwakken, Ralreigers en op een gegeven moment zie we maar liefst 13 Zeearenden bij elkaar.
Door de vis is dit een eldorado voor visetende vogels.
IMG 2471 IMG 5852
                                                                                                            Ralreiger©Vogelwacht Uden e.o.
IMG 2464 IMG 2468
Bij de overkapping van het bezoekers-centrum hebben we weer geluncht. Het is warm en zwoel weer. Volgens de berichten is in Nederland noodweer, hagelkorrels zo groot als duiveneieren. We besloten om toch ook nog de kleine Hortobagy te bezoeken. Met het pont zijn we de Tisza overgestoken richting Arokto en Tiszabona. We zagen nu veel Scharrelaars, door zijn vele kleuren een bijna tropische verschijning. Verder was het rustig en hebben we een heel eind, onderbroken door een ‘ijsjespauze’ moeten rijden om weer bij het hotel gekomen. Maar één nieuwe soort, dus de soortenteller is op het prachtige aantal van 173 gekomen.

Dinsdag 24 mei 2016
Vandaag moeten we al weer naar Nederland. Het vliegtuig vertrekt in de namiddag, dus we hebben nog even tijd. Voor het ontbijt nog een laatste blik rond dit fantastisch liggend hotel.
IMG 2479
Na het ontbijt besloten we om naar een volkstuinencomplex te gaan, gelegen net voor Balmazujvaros. Volgens de gids moeten rond deze tijd er altijd Roze Spreeuwen komen, die zich tegoed doen aan de vele kersenbomen die het complex rijk is. We hebben de Roze Spreeuw al een paar dagen geleden gezien, echter in vlucht en zo snel, dat we deze speciale vogels nog wel beter in zicht wilden krijgen. Met drie auto’s reden we door de smalle straatjes omzoomd met tuintjes. Op een gegeven moment hoorden we via onze mobilofoons dat busje 3 Roze Spreeuwen in het vizier had. Keren kon niet op deze weggetjes, dus maar in zijn achteruit.
IMG 2524 IMG 2523
IMG 2527
Aangekomen bleken de vogels gevlogen te zijn. Na een uur speurwerk hebben we nog wel een glimp kunnen opvangen van enkele Roze Spreeuwen, maar een duidelijk beeld bleef uit. Helaas dwong de tijd ons om richting vliegveld in Debrecen te gaan. Op tijd kwamen we aan en werden de auto’s ingeleverd.
IMG 2531 IMG 2538
Na een voorspoedige vlucht landen we op Eindhoven airport, waar de nodige thuisblijvers ons stonden op te wachten voor de lift naar huis. We kunnen terugkijken op een zeer geslaagde reis met uiteindelijk 173 soorten. 

Hierbij een overzicht van alle soorten:
Fuut, Roodhalsfuut, Dodaars, Geoorde Fuut, Aalscholver, Dwergaalscholver, Roerdomp, Wouwaap, Kwak, Ralrei-ger, Kleine Zilverreiger, Grote Zilverreiger, Blauwe Reiger, Purperreiger, Ooievaar, Zwarte Ooievaar, Lepelaar, Zwarte Ibis, Knobbelzwaan, Grauwe Gans, Kolgans, Bergeend, Smient, Wilde Eend, Krakeend, Slobeend, Winterta-ling, Zomertaling, Tafeleend, Witoogeend, Kuifeend, Zwarte Wouw, Grauwe Kiekendief, Bruine Kiekendief, Sper-wer, Havik, Wespendief, Buizerd, Arendbuizerd, Zeearend, Keizerarend, Schreeuwarend, Dwergarend, Slangea-rend, Roodpootvalk, Torenvalk, Boomvalk, Sakervalk, Fazant, Kwartel, Kwartelkoning, Klein Waterhoen, Waterral, Waterhoen, Meerkoet, Kraanvogel, Grote Trap, Steltkluut, Kluut, Vorkstaartplevier, Kleine Plevier, Bontbekplevier, Kievit, Krombekstrandloper, Bonte Strandloper, Kleine Strandloper, Kemphaan, Wulp, Grutto, Tureluur, Bosruiter, Zwartkopmeeuw, Dwergmeeuw, Kokmeeuw, Kleine Mantelmeeuw, Pontische Meeuw, Visdief, Zwarte Stern, Witvleugelstern, Witwangstern, Houtduif, Holenduif, Turkse Tortel, Zomertortel, Koekoek, Steenuil, Ransuil, Oe-hoe, Bosuil, Oeraluil, Gierzwaluw, IJsvogel, Bijeneter, Scharrelaar, Hop, Draaihals, Zwarte Specht, Grijskopspecht, Groene Specht, Middelste Bonte Specht, Syrische Bonte Specht, Grote Bonte Specht, Kleine Bonte Specht, Veld-leeuwerik, Boomleeuwerik, Kuifleeuwerik, Oeverzwaluw, Boerenzwaluw, Huiszwaluw, Witte Kwikstaart, Grote Gele Kwikstaart, Gele Kwikstaart, Winterkoning, Heggenmus, Roodborst, Nachtegaal, Blauw-borst, Zwarte Roodstaart, Paap, Roodborsttapuit, Tapuit, Merel, Zanglijster, Grote Lijster, Snor, Krekelzanger, Zwartkoprietzanger, Sprinkhaanzanger, Grote Karekiet, Rietzanger, Bosriet-zanger, Kleine Karekiet, Spotvogel, Braamsluiper, Grasmus, Zwartkop, Sperwergras-mus, Fluiter, Tjiftjaf, Goudhaan, Withalsvliegenvanger, Grauwe Vliegenvanger, Baardman, Buidelmees, Glanskop, Pimpelmees, Koolmees, Zwarte Mees, Staartmees (witkop), Boomklever, Boomkruiper, Grauwe Klauwier, Kleine Klapekster, Spreeuw, Roze Spreeuw, Wielewaal, Gaai, Ekster, Kauw, Raaf, Bonte Kraai, Roek, Ringmus, Huismus, Vink, Appelvink, Europese Kanarie, Groenling, Putter, Kneu, Grauwe Gors, Geelgors, Rietgors.

zie ook www.observado.org

Presentatie2
Alle deelnemers aan de excursie naar Hongarije. Jan-Willem Hermans